---
title: "Verkeersboetes en rijontzegging: wat mag de politie en wat zijn de gevolgen?"
url: https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/boetes-en-rijontzegging/
description: "Wat mag de politie bij een controle? Leer het verschil tussen een verkeersboete, rijbewijs invorderen, een rijverbod en een rijontzegging."
type: "Les"
chapter: "Hoofdstuk 14: Rijbewijs en wetgeving"
language: nl-NL
site: "Theorie Rijbewijs"
publisher: "Permis Online SRL"
author: "Wenceslas Dasnois, oprichter van Theorie Rijbewijs"
modified: 2026-10-24T12:29:34Z
---

# Verkeersboetes en rijontzegging: wat mag de politie en wat zijn de gevolgen?

> Wat mag de politie bij een controle? Leer het verschil tussen een verkeersboete, rijbewijs invorderen, een rijverbod en een rijontzegging.

Het belangrijkste in 30 seconden

- Een **administratieve verkeersboete** geldt alleen voor aangewezen gedragingen zonder letsel of schade.
- Bij een controle moet je **stoppen, documenten tonen en meewerken** aan de gevorderde onderzoeken.
- Bij staandehouding na **50 km/h of meer te hard** met een auto wordt je rijbewijs ingevorderd.
- Een **rijverbod** wegens invloed duurt maximaal 24 uur; een **rijontzegging** kan jaren duren.
- Na een ongeval met schade of letsel blijf je om **je gegevens vast te laten stellen**; laat een gewonde nooit hulpeloos achter.

Ook een onbetaalde verkeersboete kan ertoe leiden dat je je rijbewijs tijdelijk moet inleveren.

**De politie vraagt je rijbewijs.** Moet je het tonen of inleveren?

## Wanneer krijg je een administratieve verkeersboete?

Je rijdt in een geleende auto en begaat een verkeersovertreding. Er ontstaat geen schade of letsel. Staat die gedraging in de wettelijke boetelijst, dan kan daarvoor een **administratieve sanctie** volgen: een geldbedrag dat je aan de staat betaalt.

Voor zo'n opgelegde sanctie volgt **geen strafrechtelijke afhandeling van dezelfde gedraging**. Ontstaat door de gedraging wel letsel of schade, dan valt die buiten deze regeling; strafrechtelijke afhandeling kan dan aan de orde zijn.

Was niet meteen bekend **wie er reed**? Dan wordt de sanctie in beginsel opgelegd aan de **kentekenhouder**: degene op wiens naam het kenteken geregistreerd staat.

Het bedrag staat **per gedraging** vast, tot het wettelijke plafond van de eerste boetecategorie. Was de overtreder **nog geen zestien jaar**, dan wordt dat bedrag gehalveerd.

Je veroorzaakt bij een verkeersovertreding schade aan een andere auto. Past daarvoor de administratieve boeteregeling?

## Welke documenten moet je laten zien?

Bij een politiecontrole stop je op de eerste vordering en laat je de vereiste documenten zien.

![Een politieagent staat naast het open bestuurdersraam van een stilstaande auto, met een gesloten portemonnee op de passagiersstoel.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/boetes-en-rijontzegging/i-d6c89c6c43.webp)

*Je staat bij een controle; de politie vraagt naar je documenten. Theorie Rijbewijs*

Heb je een geldig rijbewijs, maar ligt het thuis? Dat is iets anders dan geen rijbewijs hebben. Toch voldoe je niet aan de plicht om het **nu te tonen**; voor een automobilist is het boetebedrag daarvoor **€ 110**.

Neem ook het **kentekenbewijs** mee, het document bij de registratie van de auto. Niet tonen kost **€ 65**. Voor het niet tonen van de vereiste **begeleiderspas**, de pas voor begeleid rijden, is het bedrag **€ 90**.

Een onleesbaar rijbewijs kost een automobilist **€ 130**.

Meer over je documenten lees je in de lessen over [kenteken, verzekering en APK](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/kenteken-verzekering-en-apk/) en [rijbewijs B en begeleid rijden](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/rijbewijs-b-en-begeleid-rijden/).

## Moet je meewerken aan een alcoholcontrole?

De politie vraagt je te blazen. Je moet meewerken aan dit **voorlopige ademonderzoek**, ook als je denkt dat je nuchter bent.

De politie kan ook een speekselonderzoek of een onderzoek van je **psychomotorische functies** vorderen: hoe je bewegingen en reacties samenwerken. Niet meewerken aan dat laatste onderzoek kost een automobilist **€ 320**.

Alle bedragen in deze les gelden voor een bestuurder van een auto, exclusief € 9 administratiekosten. Is er bij de overtreding iemand gewond geraakt of is er schade ontstaan, dan geldt dit vaste bedrag niet.

Bij verdenking van rijden onder invloed kan een **nader ademonderzoek** worden bevolen. Je blaast in het daarvoor bestemde apparaat en volgt de aanwijzingen. Zijn er **bijzondere medische redenen** waardoor dit onwenselijk is, dan geldt die blaasplicht niet.

Lukt een volledig ademonderzoek niet, zijn er zulke medische redenen of worden andere middelen vermoed? Dan kan toestemming voor bloedonderzoek worden gevraagd. Geef je die niet, dan kan een bevoegde functionaris **bloedonderzoek bevelen**; daaraan moet je meewerken.

**Klassieke valkuil.** Zelf besluiten niet te blazen is iets anders dan een medische uitzondering. Weigeren van het bevolen ademonderzoek kan juist leiden tot invordering van je rijbewijs. Je voorkomt daarmee dus geen gevolgen.

## Mag je na een rijverbod op de fiets verder?

Na een controle blijkt dat je door middelengebruik onvoldoende kunt rijden. De politie kan je een **rijverbod** opleggen voor de verwachte duur van die toestand, met een maximum van **24 uur**.

Dat verbod geldt voor het besturen van een **voertuig**, dus ook een fiets. Laat je ophalen; zelf een ander voertuig kiezen lost het probleem niet op. Ook iemand die aanstalten maakt om te gaan rijden kan dit verbod krijgen.

In de schriftelijke beslissing staan **begintijd en duur**. Voel je je eerder weer goed, dan mag je het verbod niet zelf inkorten.

## Wanneer moet je het rijbewijs meteen afgeven?

De politie houdt je staande nadat je met een auto **50 km/h of meer te hard** reed. Er wordt proces-verbaal opgemaakt, een officieel verslag van de overtreding. Je rijbewijs wordt dan **ingevorderd**: je moet het op de eerste vordering afgeven.

Voorbeeld: je rijdt 130 km/h waar 80 km/h is toegestaan. De overschrijding is precies 50 km/h; bij staandehouding valt die al onder deze grens. Bij een **bromfiets** is de grens **30 km/h of meer te hard**.

Ook een alcoholonderzoek kan tot invordering leiden. Vergelijk jouw uitslag met de grens voor jouw groep:

| Bestuurder | Uitgeademde lucht | Bloed |
| --- | --- | --- |
| Gewone grens | **Meer dan 570 microgram per liter** | Meer dan 1,3 milligram per milliliter |
| Beginnend bestuurder | **Meer dan 350 microgram per liter** | Meer dan 0,8 milligram per milliliter |

Ontbreekt het onderzoek, dan kan een **ernstig vermoeden** van overschrijding ook grond zijn. Weigeren van het bevolen nader ademonderzoek of van een bevolen bloedonderzoek leidt eveneens tot invordering. Daarnaast kan invordering volgen als je door de overtreding de verkeersveiligheid ernstig in gevaar hebt gebracht.

**Op het examen.** Vergelijk het juiste getal: bij snelheid gaat het om hoeveel je te hard rijdt, niet je totale snelheid. Bij alcohol betekent ‘meer dan’ iets anders dan ‘of meer’ bij de snelheidsgrens.

Dit zijn **grenzen voor invordering**, geen toegestane alcoholgehalten. De les [Alcohol, drugs en medicijnen](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/alcohol-drugs-en-medicijnen/) behandelt de rijgrenzen; [Beginnend bestuurder](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/beginnersrijbewijs-en-puntenrijbewijs/) legt uit wanneer je beginner bent.

Na de vordering **rijd je niet verder**. Je rijbewijs gaat naar de officier van justitie, die strafzaken behandelt. Die kan het onder wettelijke voorwaarden langer vasthouden; invordering is nog niet de definitieve straf.

Je bent met de auto staandegehouden voor precies 50 km/h te hard. Valt dit onder de invorderingsgrens?

## Wat betekent een rijontzegging?

Je bent na rijden onder invloed voor de rechter gekomen. Die kan een **rijontzegging** opleggen: je bevoegdheid om motorrijtuigen te besturen wordt afgenomen. Tijdens die periode is je rijbewijs niet geldig; je gaat dus niet zelf rijden.

Bij onder meer rijden onder invloed of weigeren van verplicht ademonderzoek is het maximum **vijf jaar**. Pleeg je opnieuw zo'n feit terwijl nog geen vijf jaar verstreken zijn sinds het einde van een eerdere definitieve rijontzegging voor zo'n feit? Dan kan het maximum oplopen tot **tien jaar**.

Voor andere feiten, zoals gevaar of hinder veroorzaken, is het maximum **twee jaar**. Pleeg je zo'n feit terwijl nog geen twee jaar verstreken zijn sinds het einde van een eerdere definitieve rijontzegging voor een van deze feiten? Dan kan het maximum oplopen tot **vier jaar**. Dit zijn maxima.

Was je rijbewijs voor deze zaak al ingevorderd? Die tijd wordt **volledig afgetrokken** van de opgelegde rijontzegging. Je telt de eerdere periode dus niet nog eens boven op de straf.

**Geheugensteun.** Kijk wie beslist en waarom: de politie kan tijdelijk rijden verbieden wegens invloed of je rijbewijs invorderen. De rechter kan daarna je rijbevoegdheid ontzeggen. Het zijn verschillende maatregelen.

## Wat als een boete onbetaald blijft?

Je wilt vertrekken, maar moet je rijbewijs inleveren wegens een onbetaalde boete.

Een opgelegde boete moet je uiterlijk twee weken nadat de beslissing definitief is geworden, betalen. Betaal je niet op tijd, dan wordt het bedrag automatisch met vijftig procent verhoogd.

Lukt het daarna niet om het bedrag volledig bij je te verhalen, bijvoorbeeld door beslag op je spullen of je loon? Dan kan de minister je rijbewijs **innemen voor maximaal vier weken**.

Je moet het op de eerste vordering inleveren. De vier weken tellen vanaf het moment dat je het rijbewijs hebt ingeleverd. Vanaf het aangegeven tijdstip mag je niet rijden met het motorrijtuig waarvoor het rijbewijs is afgegeven.

Om dezelfde reden kan de minister ook het voertuig waarmee de overtreding is begaan, voor maximaal vier weken buiten gebruik stellen. **Innemen wegens niet betalen** heeft dus een andere aanleiding dan invorderen na gevaarlijk rijden.

Je ziet elders een auto op de weg staan zonder behoorlijk zichtbaar kenteken. Is de eigenaar of houder niet meteen bekend, dan kan de burgemeester op politieverzoek de auto laten wegslepen en bewaren. Vooraf kan de politie hem **maximaal twee dagen vastzetten**; wordt de eigenaar of houder bekend, dan wordt het apparaat eerder verwijderd.

## Wat doe je na een ongeval met schade?

Bij het wegrijden raak je een andere auto. Je weet of moet vermoeden dat er schade is. Je mag niet vertrekken zonder behoorlijk gelegenheid te geven om **jouw identiteit en die van je auto** vast te stellen.

![Vanuit je stilstaande auto zie je een geparkeerde auto met een kleine deuk en krassen na licht contact.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/boetes-en-rijontzegging/i-8c335939aa.webp)

*Je auto staat na contact met een geparkeerde auto nog ter plaatse. Theorie Rijbewijs*

Ben je toch weggereden? Voor dit vertrek vervalt strafvervolging als je **binnen twaalf uur na het ongeval vrijwillig** de politie inlicht en beide identiteiten bekendmaakt, **vóór aanhouding of verhoor** als verdachte.

**Klassieke valkuil.** Twaalf uur is geen toestemming om eerst weg te rijden. De uitzondering geldt bovendien niet voor het hulpeloos achterlaten van een gewonde. Blijf ter plaatse en laat je gegevens vaststellen.

Je liet een gewonde hulpeloos achter. Beschermt vrijwillig melden binnen twaalf uur na het ongeval je tegen vervolging daarvoor?

Herhaal de maatregelen met de herhaalsprint en maak de quiz.

## Bronnen van de cursus

- Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften, artikelen 2, 5, 23, 26, 27, 28a, 28b en 30; bijlage: K 060 c, K 150 a, K 150 c, K 150 h en K 155 a. Versie 1 september 2026, lokale kopie van 21 oktober 2026.
- Wegenverkeerswet 1994, artikelen 5, 7, 9, 40, 123, 160, 162, 163, 164, 174, 179 en 184. Versie 1 september 2026, lokale kopie van 21 oktober 2026.
- Besluit administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften 1994, artikel 11a: administratiekosten. Versie 1 januari 2018, lokale kopie van 21 oktober 2026.
- Openbaar Ministerie, Boetebase: bedragen exclusief € 9 administratiekosten. Lokale bron: om-boetebase/boetebase-om-nl.txt.

---

Bron: [Verkeersboetes en rijontzegging: wat mag de politie en wat zijn de gevolgen? · Theorie Rijbewijs](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/boetes-en-rijontzegging/). Uitgegeven door Permis Online SRL. De officiële regels staan in de aangehaalde teksten; de uitleg is die van Theorie Rijbewijs.