---
title: "Strepen en markeringen: wat mag je en wat moet je?"
url: https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/strepen-en-markeringen/
description: "Leer wat een doorgetrokken en onderbroken streep, gele streep, blokmarkering, pijl, stopstreep en haaientanden van je vragen en wat het kost."
type: "Les"
chapter: "Hoofdstuk 11: Verkeerslichten, strepen en aanwijzingen"
language: nl-NL
site: "Theorie Rijbewijs"
publisher: "Permis Online SRL"
author: "Wenceslas Dasnois, oprichter van Theorie Rijbewijs"
modified: 2026-10-24T12:29:34Z
---

# Strepen en markeringen: wat mag je en wat moet je?

> Leer wat een doorgetrokken en onderbroken streep, gele streep, blokmarkering, pijl, stopstreep en haaientanden van je vragen en wat het kost.

Het belangrijkste in 30 seconden

- Een **doorgetrokken streep tussen rijstroken** mag je in principe niet overschrijden. Een onderbroken streep aan jouw kant kan dat veranderen.
- **Schuine strepen en puntstukken** mag je niet gebruiken, ook niet even.
- Volg de **pijlen van je voorsorteerstrook** op het kruispunt. Ook op een uitrijstrook leggen pijlen je richting vast.
- Moet je stoppen, stop dan **vóór de stopstreep**. Bij haaientanden verleen je voorrang aan bestuurders op de kruisende weg.
- Langs **geel doorgetrokken** mag je niet stilstaan; langs **geel onderbroken** mag je niet parkeren.

Bij wegwerkzaamheden zie je witte en tijdelijke lijnen die verschillende kanten op gaan; welke volg je?

**Je wilt naar links, maar naast je auto begint een doorgetrokken streep.** Mag je oversteken? Kijk waar de streep ligt.

## Mag je naar de andere kant van de streep?

Je rijdt achter een langzame auto. Een **doorgetrokken streep**, zonder onderbrekingen, scheidt jouw kant van de tegenliggers. Je mag die streep **niet overschrijden**, ook niet als er niemand tegemoetkomt.

Bij verkeer in beide richtingen mag je je bovendien **niet links van die streep bevinden**. Ook zonder de lijn te raken kun je dus verkeerd rijden.

Rijden de auto's naast je dezelfde kant op? Ook dan mag je een doorgetrokken streep tussen de rijstroken niet overschrijden. Voor een auto kost overschrijden **€ 190 bij één rijrichting** en **€ 320 bij beide rijrichtingen**.

![Je blauwe auto rijdt achter een andere auto, rechts van een doorgetrokken middenstreep; de tegemoetkomende rijstrook is leeg.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-6f3f0686a1.webp)

*Je rijdt rechts van de doorgetrokken middenstreep, achter een langzamere auto. Theorie Rijbewijs*

Even verder ligt naast de doorgetrokken lijn ook een onderbroken lijn. Nu kijk je **welke lijn aan jouw kant ligt**. Ligt de onderbroken lijn aan de kant vanwaar jij oversteekt, dan geldt het overschrijdingsverbod hier niet.

![Je blauwe auto rijdt rechts van een dubbele lijn, met de onderbroken lijn aan jouw kant en een andere auto verderop in de linker rijstrook.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-6ea34868ae.webp)

*Naast de doorgetrokken lijn ligt aan jouw kant een onderbroken lijn. Theorie Rijbewijs*

Een **onderbroken streep** mag je wel overschrijden, bijvoorbeeld om van rijstrook te wisselen. Dat geeft je geen voorrang: je laat het overige verkeer voorgaan. Hoe je veilig inhaalt, leer je in [de les over inhalen](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/inhalen/).

**Op het examen.** Zie je twee lijnen naast elkaar, kijk dan eerst naar de lijn die het dichtst bij jouw auto ligt: die bepaalt of je mag oversteken.

Je wilt oversteken over twee lijnen. De doorgetrokken lijn ligt aan jouw kant. Mag dat hier?

## Waar geldt het verbod op een doorgetrokken streep niet?

Je ziet rechts een witte lijn langs de rand van de verharde rijbaan. Het overschrijdingsverbod geldt **niet voor een lijn langs die rand**.

![Je blauwe auto rijdt op de rechterrijstrook naast een witte kantstreep met een onverharde berm ernaast.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-fc4d895584.webp)

*Rechts van jouw rijstrook ligt de rand van het verharde weggedeelte. Theorie Rijbewijs*

Daarmee is de ruimte ernaast nog geen vrije rijstrook. Voor de doorgetrokken streep tussen de rijbaan en de **vluchtstrook**, de strook voor noodgevallen, geldt een eigen uitzondering: je mag die streep overschrijden om de vluchtstrook te bereiken of te verlaten. Heb je op de snelweg pech waardoor je niet verder kunt, dan is dat zo'n noodgeval en mag je erheen.

Die uitzondering geldt ook als je een naastgelegen **vluchthaven** (een plek voor noodgevallen) of **spitsstrook** wilt bereiken of verlaten. Een spitsstrook is een vluchtstrook die als rijstrook is aangewezen.

![Je blauwe auto rijdt nog in de rechterrijstrook; rechts van de doorgetrokken witte streep ligt een lege vluchtstrook.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-45e5db4137.webp)

*Je auto rijdt nog op de rijbaan; rechts ligt de vluchtstrook. Theorie Rijbewijs*

**Klassieke valkuil.** Een file of een gemiste afrit is geen noodgeval. Op een autosnelweg of autoweg gebruik je de vluchtstrook alleen in een noodgeval, zoals pech of een ongeluk, behalve als de spitsstrook is opengesteld.

De voorwaarden voor openstelling lees je in [de les over matrixborden en spitsstrook](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/matrixborden-en-spitsstrook/). Ligt naast jouw rijstrook een **fietsstrook** (je herkent die aan fietssymbolen op de rijbaan) met een doorgetrokken lijn ertussen? Dan mag alleen wie de fietsstrook mag gebruiken die lijn overschrijden.

![Je blauwe auto rijdt naast een fietsstrook met fietssymbolen en een fietser, gescheiden door een doorgetrokken witte streep.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-0be56381c6.webp)

*Naast jouw rijstrook ligt een fietsstrook met een doorgetrokken scheidingslijn. Theorie Rijbewijs*

## Je rijstrook houdt op: waar blijf je vandaan?

Verderop eindigt je rijstrook. Op het wegdek staan **verdrijfpijlen**: pijlen die vóór het einde van een strook aangeven dat je die moet verlaten. Het bord **Einde rijstrook** kan dit ook aankondigen.

![Het officiële verkeersbord Einde rijstrook](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/einde-rijstrook.webp)

*Einde rijstrook: de gebogen pijl toont welke strook ophoudt.*

Zoek op tijd ruimte in de strook die doorloopt. Het vlak met schuine strepen heet een **verdrijvingsvlak**; je mag er **niet over rijden**, ook niet even.

Met een auto een verdrijvingsvlak gebruiken kost **€ 320**.

![Je blauwe auto nadert verdrijfpijlen op de linkerrijstrook, die verderop eindigt bij een vlak met schuine witte strepen.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-d02f64aa04.webp)

*Je nadert verdrijfpijlen; verderop eindigt de strook bij een vlak met schuine strepen. Theorie Rijbewijs*

Bij een afrit merk je te laat dat je rechts had willen rijden. Tussen de doorgaande weg en de afrit ligt een **puntstuk**: een meerhoekig vlak bij een splitsing of samenvoeging. Ook dat mag je **niet gebruiken** om alsnog af te slaan.

![Je blauwe auto nadert een splitsing met een wit puntstuk tussen de doorgaande rijstrook en de afrit rechts.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-eeb590afc4.webp)

*Je nadert de splitsing tussen de doorgaande weg en de afrit. Theorie Rijbewijs*

Volg je een spitsstrook langs een splitsing of samenvoeging? Dan geldt een uitzondering op dit verbod. Die geldt ook voor bestuurders die daar **rechtmatig een busbaan of busstrook volgen**, dus die er mogen rijden.

**Geheugensteun.** Een leeg verdrijvingsvlak of puntstuk is geen extra rijruimte. De uitzonderingen hangen af van de strook die je volgt, niet van de ruimte die beschikbaar is.

## Kun je nog een andere richting kiezen?

Je nadert een kruispunt in een strook met een linkerpijl. Deze **voorsorteerstrook** dient om vooraf je richting te kiezen. Op het kruispunt moet je **de aangegeven richting volgen**.

De richting van de voorsorteerstrook niet volgen kost met een auto **€ 320**.

![Je blauwe auto nadert een kruispunt op de strook met een linkerpijl; de rechterstrook heeft een pijl rechtdoor.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-408c6bfd5c.webp)

*Je rijdt vóór het kruispunt in de strook met een linkerpijl. Theorie Rijbewijs*

Een andere strook kiezen oefen je in [de les over voorsorteren en van rijstrook wisselen](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/voorsorteren/).

Op de snelweg zie je naast je een rij witte, rechthoekige blokken. Deze **blokmarkering** scheidt een invoegstrook of uitrijstrook van de **doorgaande rijbaan**: de rijbaan zonder die stroken.

![Je blauwe auto rijdt links van witte rechthoekige blokken; de strook rechts daarvan buigt verderop af naar rechts.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-38d9281399.webp)

*Rechts van de blokmarkering ligt een strook waarmee je de doorgaande rijbaan verlaat. Theorie Rijbewijs*

Via een invoegstrook rijd je de doorgaande rijbaan op; via een uitrijstrook verlaat je die. Neem je de uitrijstrook, dan volg je **ter hoogte van de pijlen** de aangegeven richting. Daar stuur je dus niet alsnog terug.

Je rijdt op de uitrijstrook ter hoogte van de pijlen, maar wilt de afrit toch niet nemen. Wat doe je?

## Waar stop je en wie laat je doorrijden?

Je nadert rood licht. Een witte **stopstreep** ligt dwars voor jouw auto. Je stopt **vóór die streep**, met de hele auto ervoor.

Niet vóór de stopstreep stoppen wanneer dat verplicht is, kost met een auto **€ 130**.

![Je blauwe auto nadert een witte stopstreep bij een rood verkeerslicht.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-cd4041944e.webp)

*Het licht is rood; je auto nadert de stopstreep. Theorie Rijbewijs*

Je komt een zijweg uit bij een van deze twee borden. Het rechterbord is het **stopbord**.

![Verleen voorrang aan bestuurders op de kruisende weg; daarnaast Stop; verleen voorrang aan bestuurders op de kruisende weg](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/voorrang-en-stop.webp)

*Links: Verleen voorrang aan bestuurders op de kruisende weg. Rechts: Stop; verleen voorrang aan bestuurders op de kruisende weg.*

Bij het stopbord hoort een stopstreep. Bij **haaientanden**, de witte voorrangsdriehoeken, laat je bestuurders op de kruisende weg ongehinderd doorrijden. Een naderende fietser telt ook: bestuurders zijn alle weggebruikers behalve voetgangers.

Geen voorrang verlenen bij haaientanden kost met een auto **€ 320**.

Alle bedragen in deze les gelden voor een bestuurder van een auto, exclusief € 9 administratiekosten. Is er bij de overtreding iemand gewond geraakt of is er schade ontstaan, dan geldt dit vaste bedrag niet.

![Je blauwe auto nadert haaientanden bij een T-splitsing, terwijl een fietser van links over de kruisende weg komt.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-6a8c1d5e34.webp)

*Je nadert de haaientanden op een zijweg; op de kruisende weg rijdt een fietser. Theorie Rijbewijs*

**Op het examen.** Lees of de vraag over de stopplaats of over voorrang gaat. Een stopstreep vertelt waar je stopt als dat moet. Haaientanden vertellen wie je ongehinderd laat doorrijden; ze eisen op zichzelf geen stilstand.

Oefen verder met [de les over voorrangsweg en haaientanden](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/voorrangsweg-en-haaientanden/) en [de les over verkeerslichten](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/verkeerslichten/).

## Mag je hier iemand afzetten of blijven wachten?

Je passagier wil uitstappen naast een **gele doorgetrokken streep** aan de rand. Daar mag je **niet stilstaan**, dus ook niet om iemand te laten uitstappen. Zoek een plek waar stoppen wel mag.

![Je blauwe auto rijdt langs een gele doorgetrokken streep aan de rechterrand van de rijbaan.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-d1f612c5bd.webp)

*Je rijdt langs een gele doorgetrokken streep aan de rechterrand. Theorie Rijbewijs*

Verderop is de gele streep onderbroken. Daar mag je **niet parkeren**. Onmiddellijk iemand laten uitstappen is geen parkeren; blijven wachten op iemand die nog moet komen wel.

![Je blauwe auto nadert een gele onderbroken streep langs de rechterrand van de rijbaan.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-bee8f3149f.webp)

*Je nadert een plek met gele onderbroken strepen langs de rand. Theorie Rijbewijs*

De overige verboden plekken vind je in [de les over stilstaan en parkeren](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/stilstaan-en-parkeren/).

## Mag je met je auto op een strook met BUS rijden?

Naast je staat een file, maar de strook met **BUS** is leeg. Je mag daar met je gewone auto niet rijden: deze busstrook is alleen voor **lijnbussen, autobussen en trams**.

![Je blauwe auto rijdt achter een rij auto's; rechts ligt een lege strook met BUS op het wegdek.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-7b50b0b032.webp)

*Naast jouw rijstrook ligt een lege strook met het woord BUS. Theorie Rijbewijs*

Een busstrook is een gemarkeerd gedeelte van de rijbaan; een **busbaan** is een aparte rijbaan. Staat er **LIJNBUS**, dan zijn alleen lijnbussen en trams toegestaan, geen andere autobussen.

![Je blauwe auto rijdt op de gewone rijbaan; rechts ligt een fysiek gescheiden lege rijbaan met LIJNBUS op het wegdek.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-9c7d8a365b.webp)

*Naast de gewone rijbaan ligt een aparte rijbaan met het woord LIJNBUS. Theorie Rijbewijs*

## Welke markering volg je bij werkzaamheden?

Je nadert werkzaamheden. De tijdelijke lijnen sturen je een andere kant op dan de oude witte lijnen. Zijn die markeringen **niet met elkaar te verenigen**, dan volg je de tijdelijke markering.

![Je blauwe auto nadert werkzaamheden waar gele tijdelijke lijnen afbuigen en oude witte lijnen rechtdoor lopen.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/strepen-en-markeringen/i-0529b910b5.webp)

*Tijdelijke gekleurde lijnen wijken af van de oorspronkelijke witte lijnen. Theorie Rijbewijs*

Markeringen zijn in principe **wit**, tenzij voor een bepaalde markering iets anders geldt. Tijdelijke markeringen hebben altijd een **andere kleur dan wit**. Niet elke gekleurde streep is tijdelijk: een gele streep langs de kant verbiedt stilstaan of parkeren.

Een geschilderd getal, bijvoorbeeld **50**, herinnert je alleen aan de maximumsnelheid die daar geldt. Het is zelf geen verbod.

Mag je erover, mag je erop of moet je stoppen? Dat vraag je je bij elke markering af. Herhaal het in de sprint en doe de quiz.

## Bronnen van de cursus

- RVV 1990, artikelen 1, 23, 24, 43, 54, 63a, 68, 73, 76, 77, 78, 79, 80 en 81, versie 2026-07-01.
- BABW, artikelen 3 en 6, versie 2026-01-01.
- Uitvoeringsvoorschriften BABW, hoofdstuk IV, artikelen 1 en 2, versie 2023-10-01.
- RVV 1990, bijlage 1: B6, B7 en L5, versie 2026-07-01.
- Wahv, artikel 2 en bijlage, feitcodes R 617 tot en met R 621, categorie 1, versie 2026-09-01.
- OM Boetebase, bedragen exclusief € 9 administratiekosten, geldend vanaf 01-01-2026; Wahv artikel 2, tweede lid (letsel of schade).

---

Bron: [Strepen en markeringen: wat mag je en wat moet je? · Theorie Rijbewijs](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/strepen-en-markeringen/). Uitgegeven door Permis Online SRL. De officiële regels staan in de aangehaalde teksten; de uitleg is die van Theorie Rijbewijs.