---
title: "Zuinig rijden: zo bespaar je brandstof en spaar je het milieu"
url: https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/zuinig-rijden/
description: "Zuinig en milieubewust rijden: juiste bandenspanning, constant rijden, ver vooruitkijken en de motor afzetten bij een lange stop. Dit moet je weten."
type: "Les"
chapter: "Hoofdstuk 13: Weer, milieu en techniek"
language: nl-NL
site: "Theorie Rijbewijs"
publisher: "Permis Online SRL"
author: "Wenceslas Dasnois, oprichter van Theorie Rijbewijs"
modified: 2026-10-24T12:29:34Z
---

# Zuinig rijden: zo bespaar je brandstof en spaar je het milieu

> Zuinig en milieubewust rijden: juiste bandenspanning, constant rijden, ver vooruitkijken en de motor afzetten bij een lange stop. Dit moet je weten.

Het belangrijkste in 30 seconden

- Gebruik de **bandenspanning van de voertuigfabrikant**. Het CBR adviseert maandelijks controleren.
- Neem **geen onnodige bagage** mee en haal ongebruikte dakaccessoires weg.
- Kijk ver vooruit, houd je snelheid zo **constant** mogelijk en laat tijdig het gas los.
- Het CBR noemt schakelen tussen **2.000 en 2.500 toeren**, als veiligheid en doorstroming dat toelaten.
- Verwacht je langer dan één minuut stil te staan? Volgens het CBR is **de motor afzetten** dan gewenst, mits dat veilig kan.

Moet je de ruitverwarming uitzetten om brandstof te besparen als je ruit anders beslaat?

**Verderop remt het verkeer, maar je voet staat nog op het gas.** Zie je de vertraging op tijd, dan kun je eerder gas loslaten. Zuinig rijden begint dus ook met wat je door de voorruit ziet.

## Wat kun je vóór vertrek al doen?

Je wilt vertrekken, maar er liggen nog **zware spullen** van gisteren in de auto. Je hebt ze vandaag niet nodig.

Het CBR adviseert in zijn **Rijprocedure voor het praktijkexamen** om geen overbodige lading mee te nemen. **Ballast** betekent hier: gewicht dat voor deze rit niet nodig is. Haal die spullen dus uit de auto.

Bij de dakkoffer speelt ook **luchtweerstand**: de lucht werkt de beweging van de auto tegen. Het CBR noemt het ongewenst om onnodig te rijden met **accessoires die de luchtweerstand verhogen**, zoals een skibox of daklastdragers. Die weerstand komt van het accessoire zelf, ook als het leeg is. Heb je het niet nodig, haal het dan weg.

![Een geparkeerde auto met spullen in de open kofferbak en een dakkoffer op het dak.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/zuinig-rijden/i-c81cade768.webp)

*De auto staat nog geparkeerd met bagage achterin en een dakkoffer op het dak. Theorie Rijbewijs*

De kortste route staat vaak vast. Het CBR adviseert te letten op **afstand én doorstroming**: hoe vlot het verkeer verder kan.

Kies zo mogelijk een **route en vertrektijd** zonder files. De kortste route is niet altijd het zuinigst, maar een lange omweg evenmin.

Het CBR noemt nog twee keuzes vóór je rit: nagaan of je **op een andere manier** kunt reizen, en of je de rit kunt **combineren met andere reizigers**. Ook dat kan de belasting voor het milieu verminderen.

**Definitie.** Voor het theorie-examen moet je de **milieuaspecten van het gebruik van je auto** kennen. In zijn Rijprocedure verwacht het CBR dat je weet hoe je milieubewust autorijdt en dat je dat ook in de praktijk doet. De praktische adviezen van het CBR in deze les zijn rijaanwijzingen, geen afzonderlijke wettelijke verboden.

## Welke bandenspanning kies je?

Een vriend noemt de bandenspanning van zijn auto. Voor jouw auto geldt de spanning die de **voertuigfabrikant voorschrijft**.

Bandenspanning is de druk van de lucht in de band. De wet verwijst naar wat de **voertuigfabrikant voor jouw voertuig** voorschrijft. Zelf extra lucht toevoegen omdat dat zuiniger lijkt, is dus geen goede keuze.

Heeft de voertuigfabrikant geen spanning voorgeschreven? Dan moeten de banden op **één as**, dus de twee voorbanden of de twee achterbanden, een gelijke spanning hebben.

Het CBR adviseert de bandenspanning **elke maand** te controleren en de banden op druk te houden.

**Op het examen.** Een vraag noemt een maandelijkse controle. Gaat het om de juiste druk of om het moment van controleren? De voorgeschreven druk komt van de **voertuigfabrikant**; elke maand controleren is een advies uit de CBR-Rijprocedure.

Het CBR wijst ook op het onderhoud: uitstel van regulier onderhoud kan de verbranding van brandstof verslechteren. Volgens het CBR laat je regulier onderhoud daarom volgens de gegevens van de fabrikant uitvoeren door een gespecialiseerd bedrijf.

Meer over de controle en de staat van je banden lees je in de les over [banden, remmen en stuur](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/banden-remmen-en-stuur/).

Je vriend gebruikt een andere bandenspanning. Welke kies je voor jouw auto?

## Wanneer schakel je naar een hogere versnelling?

Je trekt op met een handgeschakelde auto. Je kiest zelf wanneer je opschakelt, dus naar een hogere versnelling gaat. Volgens het CBR helpt rijden in een **relatief hoge versnelling** om minder brandstof te gebruiken.

Daarbij kijk je naar het **toerental**: het aantal omwentelingen dat de motor per minuut maakt. Dat is iets anders dan de snelheid waarmee de auto over de weg rijdt.

De CBR-Rijprocedure noemt **2.000 tot 2.500 toeren per minuut** als schakelgebied. Dat advies geldt als het **veilig is in de verkeerssituatie** en de doorstroming **niet onaanvaardbaar wordt gehinderd**.

Bij het optrekken geef je volgens de CBR-Rijprocedure **doortastend gas** als de afstand tot je voorganger dat toelaat: denk aan het gaspedaal **minstens half** intrappen. De koppeling mag daarbij niet te zwaar belast worden terwijl je hem laat opkomen.

**Klassieke valkuil.** Volg het schakeladvies alleen als dat **veilig** kan en de **doorstroming** niet onaanvaardbaar hindert. Kies ook niet te hoog: volgens het CBR kan **te langzaam rijden in een te hoge versnelling** motorschade veroorzaken, net als te lang doortrekken in een versnelling.

## Wat doe je als je verderop vertraging ziet?

Verderop remt het verkeer. Kijk **ver vooruit**, zodat je de vertraging op tijd ziet.

Dat is **anticiperen**: vroeg zien wat verandert of kan gaan veranderen, en daar op tijd op reageren. Het CBR koppelt dit aan zoveel mogelijk rijden met een constante snelheid. Een goed **ruimtekussen**, genoeg ruimte rondom je auto, noemt het CBR daarbij een basisvereiste.

Bij een **constante snelheid** versnel en vertraag je niet steeds. Dat bespaart brandstof. Remt het verkeer voor je, dan pas je je snelheid aan.

![Verderop remmen auto's; voor jouw auto is nog ruimte.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/zuinig-rijden/i-1b827fc6f5.webp)

*Verderop rijdt het verkeer langzamer. Vanuit jouw auto is die verandering al zichtbaar. Theorie Rijbewijs*

Zodra je ziet dat je moet vertragen, **laat je vroeg het gas los**. Je benut dan het **rollend vermogen**: de auto beweegt nog verder zonder dat je gas blijft geven.

Rijd je met een handgeschakelde auto, dan blijft de motor volgens de CBR-Rijprocedure daarbij **gekoppeld in de versnelling** waarin je op dat moment rijdt. Je laat de auto dus niet in **neutraal** uitrollen, de stand waarin geen versnelling is ingeschakeld.

Moet je stoppen, dan trap je volgens het CBR het koppelingspedaal in **vlak voordat het stationaire toerental** wordt bereikt. Dat is het toerental van de draaiende motor als je geen gas geeft, het koppelingspedaal niet intrapt en de versnellingspook in neutraal staat.

**Geheugensteun.** Zie je verderop vertraging, denk dan in deze volgorde: verandering opmerken, gas tijdig loslaten, de auto in de versnelling laten uitrollen. Blijf volgen wat het verkeer doet; uitrollen is geen reden om een noodzakelijke vertraging uit te stellen.

Verderop neemt de snelheid af. Je hebt nog ruimte. Wat past bij zuinig rijden?

## Wanneer helpt cruisecontrol?

Op een rustige weg kan **cruisecontrol** helpen een ingestelde snelheid aan te houden.

Het CBR adviseert cruisecontrol als je auto het heeft en de **situatie het toelaat**. Constant rijden helpt brandstof besparen.

Vertraagt het verkeer, dan beoordeel je opnieuw of cruisecontrol past. Blijf **vooruitkijken en reageren**.

Wat de verschillende systemen ondersteunen, leer je in de les over [rijhulpsystemen](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/rijhulpsystemen/).

## Moeten airco en ruitverwarming uit?

De achterruit is weer helder, maar de elektrische ruitverwarming staat nog aan. Die gebruikt energie. Het CBR adviseert zulke **energieverbruikers niet onnodig lang** te laten werken.

Heb je de functie niet meer nodig, zet die dan uit. Hetzelfde uitgangspunt geldt voor de **airco**.

Het woord **onnodig** maakt het verschil. Moet de ruitverwarming blijven werken om goed te kunnen zien, dan schakel je haar niet uit om brandstof te besparen. Besparen mag de veiligheid niet in gevaar brengen.

## Zet je de motor af bij een lange stop?

Je staat op een veilige parkeerplek en wacht op je passagier. Die komt voorlopig nog niet. De motor draait **stationair**: hij loopt terwijl je geen gas geeft.

Ook dan gebruikt hij brandstof en stoot hij schadelijke stoffen uit. Volgens het CBR is afzetten gewenst als je verwacht **langer dan één minuut** stil te staan, mits de veiligheid niet in gevaar komt. Volgens het CBR geeft een stationair draaiende motor bovendien vaak **onnodig geluidsoverlast** voor de omgeving.

![Vanuit een geparkeerde auto kijk je uit over een parkeerterrein.](https://theorie-rijbewijs.nl/wp-content/cel-contenu/medias/lecons/zuinig-rijden/i-f94ce6ae41.webp)

*Je wacht in een geparkeerde auto. De passagier is nog niet aangekomen. Theorie Rijbewijs*

Volgens het CBR gelden deze voorwaarden:

- Je kunt **direct weer wegrijden** als dat noodzakelijk is.
- De **verplichte verlichting** blijft werken.
- De **ruitverwarming** blijft werken als die nodig is.

**Op het examen.** Lees of de wachttijd wordt verwacht of al verstreken is. Het CBR-advies gaat over de verwachte duur. Je hoeft dus niet eerst een minuut te laten verstrijken voordat je bij een duidelijk langere, veilige stop de motor afzet.

Je verwacht langer dan een minuut te wachten. Afzetten kan veilig. Wat past bij het CBR-advies?

## Mag je de motor onnodig laten horen?

Je wacht in de auto en wilt met een paar keer gas geven aandacht trekken. Dat veroorzaakt geluid zonder noodzaak. Met een motorvoertuig mag je **geen onnodig geluid** veroorzaken.

Dit is een **wettelijk verbod**, geen vrijblijvend advies om zuiniger te rijden. Het geldt ook voor bromfietsers en snorfietsers. Laat dat onnodige gas geven dus achterwege, ook **als je stilstaat**.

De regels voor de claxon staan in de les over [richting aangeven en de claxon](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/richting-aangeven-en-claxon/).

Oefen nu in de quiz welke keuze bij elke verkeerssituatie past.

## Bronnen van de cursus

- Regeling eisen theorie-examen rijbewijscategorie B, artikel 2 onder h (eisen:2), versie 1 april 2026; lokale kopie van 21 oktober 2026.
- Regeling voertuigen, artikel 5.2.27 lid 9 (rv:5.2.27), versie 1 juli 2026; lokale kopie van 21 oktober 2026.
- Regeling voertuigen, artikel 5.1b.1 onder b (rv:5.1b.1), stationair toerental; versie 1 juli 2026; lokale kopie van 21 oktober 2026.
- RVV 1990, artikel 57 (rvv:57), versie 1 juli 2026; lokale kopie van 21 oktober 2026.
- CBR, Theorie-examenplan auto, Verantwoorde verkeersdeelname en milieubewust rijden; lokale kopie sources/cbr-theorie/theorie-examenplan-auto.txt.
- CBR, Rijprocedure praktijkexamen B, Rijklaar maken, bediening/beheersing en milieubewust rijgedrag, onderdeel Milieubewust rijgedrag; lokale kopie van 21 oktober 2026, sources/complements/cbr-milieubewust-rijgedrag/page.txt. Praktische rijaanwijzingen, geen afzonderlijke wettelijke regels.

---

Bron: [Zuinig rijden: zo bespaar je brandstof en spaar je het milieu · Theorie Rijbewijs](https://theorie-rijbewijs.nl/theorie-leren/zuinig-rijden/). Uitgegeven door Permis Online SRL. De officiële regels staan in de aangehaalde teksten; de uitleg is die van Theorie Rijbewijs.