Naar de inhoud
Hulpmiddelen
Gratis

Complete cursus · 100% gratis

De theoriecursus

  • 10 lessen
  • 4 hoofdstukken
  • 1 uur 30 in totaal
  • quizzen met uitleg
Begin met les 1

Rechts houden: waar op de weg mag jij rijden? · 10 min

Wanneer is je theorie-examen?

Voorsorteren en van rijstrook wisselen: zo kies jij de juiste plek

9 min leestijdHoofdstuk: Je plaats op de wegGratis, zonder accountBijgewerkt in oktober 2026okt. 2026
Het belangrijkste in 30 seconden
  • Wie wil afslaan, mag voorsorteren, tijdig en zoveel mogelijk: naar rechts aan de rechterzijde, naar links tegen de wegas, bij verkeer in één richting links.
  • Voor je afslaat geef je een teken met je richtingaanwijzer of met je arm. Het CBR raadt deze volgorde aan: kijken, richting aangeven, voorsorteren.
  • Op een voorsorteerstrook ben je op het kruispunt verplicht de richting van je strook te volgen.
  • Een bord kan een rijrichting voorschrijven. Een ander bord kan zeggen dat een bord alleen voor bepaalde rijstroken geldt.
  • Wie van rijstrook wisselt, geeft een teken met de richtingaanwijzer en laat het overige verkeer voorgaan.

Hieronder: voorsorteren naar links en rechts, de voorsorteerstrook, borden voor een rijrichting of rijstrook en van rijstrook wisselen.

Je nadert een kruispunt en wilt links af. Blijf je gewoon op je rijstrook, of ga je alvast ergens anders rijden? En wat doe je als er drie rijstroken zijn, elk voor een andere richting?

Wanneer en hoe sorteer je voor?

Wie wil afslaan, mag voorsorteren. Je neemt dan al vóór de bocht de plek in die bij jouw richting past:

  • Naar rechts ga je tijdig zoveel mogelijk aan de rechterzijde rijden.
  • Naar links ga je tijdig zoveel mogelijk tegen de wegas rijden.
  • Is de rijbaan alleen voor verkeer in één richting, dan houd je naar links zoveel mogelijk links.
  • Mogen sommige bestuurders er toch in beide richtingen rijden, dan is de rijbaan niet alleen voor verkeer in één richting. Naar links rijd je dan tijdig zoveel mogelijk tegen de wegas.

Het bord Eenrichtingsweg hoort bij een weg voor verkeer in één richting:

Het verkeersbord Eenrichtingsweg
Het bord Eenrichtingsweg.
Twee schema’s van bovenaf naast elkaar: links een blauwe auto die naar links wil afslaan en tegen de wegas staat, rechts een blauwe auto die naar rechts wil afslaan en aan de rechterzijde staat
Links: naar links voorsorteren, tegen de wegas. Rechts: naar rechts voorsorteren, aan de rechterzijde.

Op het linker schema staat het woord ‘wegas’ bij de streep waar de blauwe auto vlak langs staat. Het CBR noemt dit ook de as van de rijbaan.

Volgens het CBR sorteer je het best voor nadat je hebt gekeken en richting hebt aangegeven. Het teken geef je met je richtingaanwijzer of met je arm, in elk geval voordat je afslaat. Meer over richting aangeven leer je in de les over richting aangeven en claxon.

Kijk in deze volgorde: in de binnenspiegel, voor je uit, in de buitenspiegel aan de kant van je bocht en over je schouder aan die kant. Zo zie je ook het verkeer naast je. Kijk niet te vaak of te lang over je schouder, want dan zie je niet wat er voor je gebeurt.

Op het examen. In de wet staat dat je mag voorsorteren. Het CBR vindt voorsorteren vereist als er door niet voor te sorteren een onveilige situatie ontstaat of kan ontstaan, of als de vlotte doorstroming van het verkeer wordt of kan worden belemmerd.

Soms is het beter om niet voor te sorteren. Rijd je in voorgesorteerde positie langzaam of sta je stil, dan kun je fietsers en bromfietsers onnodig hinderen. Stoppen in voorgesorteerde positie tegen de as van de rijbaan kan bovendien gevaarlijk zijn, vooral op buitenwegen.

Houd dus één regel aan: je sorteert voor als dat de situatie veiliger of vlotter maakt, en je laat het achterwege als je daardoor onnodig fietsers of bromfietsers hindert.

Sla je af zonder een teken met de richtingaanwijzer of de arm, dan is de boete voor een bestuurder van een auto € 130. Daar komen nog € 9 administratiekosten bij. Zo’n boete geldt niet als er iemand gewond is geraakt of schade is ontstaan.

Je wilt links afslaan op een weg met verkeer in beide richtingen. Waar sorteer je tijdig voor?

Waarom sorteer je voor?

Voorsorteren doe je voor de veiligheid en de doorstroming: het helpt het verkeer achter je. Sorteer je naar links voor, dan voorkom je dat het verkeer achter je links inhaalt. Dat zou ten opzichte van tegenliggers ongewenste situaties kunnen geven, bijvoorbeeld een auto die links langs je gaat terwijl er iemand tegemoet komt.

Bovendien krijgt het verkeer achter je vaak ruimte om je rechts voorbij te gaan. Dat mag ook: wie links heeft voorgesorteerd en heeft aangegeven dat hij naar links afslaat, wordt rechts ingehaald. Reken er dus op dat er een auto aan je rechterkant langs komt.

Schema van bovenaf: een blauwe auto die links heeft voorgesorteerd met de richtingaanwijzer links aan, en een rode auto die hem aan de rechterkant inhaalt
De blauwe auto heeft links voorgesorteerd en wordt rechts ingehaald.

Sorteer je naar rechts voor, dan voorkom je dat het verkeer achter je meer dan nodig wordt gehinderd als het jou inhaalt.

Je hebt links voorgesorteerd en je richtingaanwijzer links staat aan. Aan welke kant mag het verkeer achter je je voorbij?

Wat moet je op een voorsorteerstrook?

Op een groot kruispunt liggen vaak meerdere rijstroken naast elkaar. Zo’n voorsorteerstrook geeft een richting aan: die volg je op het kruispunt.

Zicht vanuit de auto op drie rijstroken vlak voor een kruispunt, met op elke strook een pijl op het wegdek
Drie voorsorteerstroken. Je volgt de richting van de strook waarop je rijdt.

Op het kruispunt zelf kun je dus niet meer van gedachten veranderen. Rijd je op de strook die naar rechts gaat, dan sla je rechts af. Wil je rechtdoor, dan zit je op een andere strook.

Neem een weg met drie rijstroken. Jij rijdt op de linkerstrook en moet rechtsaf. Volgens het CBR ga je dan tijdig naar de middelste strook, de strook naast de voorsorteerstrook, en vanaf die strook de voorsorteerstrook op.

Zijn er twee stroken voor dezelfde richting, kies dan de strook die bij het verkeer past en bij de strook waarop je na de bocht gaat rijden. Is er op de rechterstrook veel of langzaam rijdend vrachtverkeer, dan neem je bij voorkeur de linkerstrook.

Heb je een strook gekozen, blijf er dan zoveel mogelijk op. Dat bevordert een rustig verkeersbeeld.

Is een voorsorteerstrook voor alle bestuurders in die richting bestemd, dus ook voor fietsers en bromfietsers, neem dan een plek in waarbij rechts naast je auto genoeg ruimte blijft voor fietsers en bromfietsers. Ligt er een fietsstrook in de voorsorteerstrook, dan hoort die bij de voorsorteerstrook.

Sla je af, dan laat je onder meer het verkeer naast je en het verkeer dat links of rechts dicht achter je rijdt voorgaan, dus ook een fietser rechts naast je. Meer daarover leer je in de les over afslaan.

Definitie. De doorgaande rijbaan is de rijbaan zonder de invoeg- en uitrijstroken. Een uitrijstrook ligt ernaast, door een blokmarkering gescheiden, en is voor bestuurders die de doorgaande rijbaan verlaten. Via een invoegstrook rijd je haar op.

Op een uitrijstrook geldt hetzelfde: ter hoogte van de pijlen op die strook ben je verplicht de richting van de uitrijstrook te volgen.

Volg je op een kruispunt niet de richting van je voorsorteerstrook, dan is de boete voor een bestuurder van een auto € 320. Hetzelfde bedrag geldt als je ter hoogte van de pijlen op een uitrijstrook niet de richting van die strook volgt. Daar komen nog € 9 administratiekosten bij. Deze bedragen gelden niet als er iemand gewond is geraakt of schade is ontstaan.

Op het examen. In de wet staat dat je mag voorsorteren, maar op een voorsorteerstrook ben je verplicht de richting te volgen die je strook aangeeft. Kies dus de strook die bij jouw richting hoort.

Je rijdt op een voorsorteerstrook voor rechtsaf. Op het kruispunt wil je toch rechtdoor. Mag dat?

Wat zeggen borden met een rijrichting en borden voor een rijstrook?

Een bord kan een rijrichting voorschrijven. Deze vier borden lijken op elkaar:

Vier verkeersborden naast elkaar die een rijrichting voorschrijven
Links: gebod om de aangegeven rijrichting te volgen. Rechts: gebod om één van de aangegeven rijrichtingen te volgen.
  • Staat er één rijrichting op het bord (de eerste twee borden), dan volg je die richting.
  • Staan er meer rijrichtingen op (de laatste twee borden), dan volg je er één van. Je kiest zelf welke.

Rijd je een andere kant op dan het bord voorschrijft, dan is de boete voor een bestuurder van een auto € 130, plus € 9 administratiekosten. Die boete geldt niet als er iemand gewond is geraakt of schade is ontstaan.

Een weg met meer rijstroken kan een bord hebben dat maar voor één of meer rijstroken geldt. Twee borden laten zien voor welke:

Twee verkeersborden naast elkaar die laten zien voor welke rijstrook een bord geldt
Links: Verkeersbord geldt alleen voor de aangegeven rijstrook/rijstroken. Rechts: Verkeersbord geldt alleen voor de aangegeven rijstrook.

Het eerste bord noemt één of meer rijstroken, het tweede één rijstrook.

Klassieke valkuil. Een bord dat tot één of meer rijstroken is beperkt, geldt niet voor de hele weg. Rijd je op een andere strook dan is aangegeven, dan hoef je je niet aan dat bord te houden.

Boven de linkerrijstrook hangt een verkeersbord met een bord erbij dat zegt dat het alleen voor die rijstrook geldt. Jij rijdt op de rechterrijstrook. Geldt het verkeersbord voor jou?

Hoe wissel je veilig van rijstrook?

Je rijdt op de linkerrijstrook en wilt naar de rechter, bijvoorbeeld voor een afslag. Wisselen van rijstrook is een bijzondere manoeuvre, net als wegrijden, keren en achteruitrijden.

Bij een bijzondere manoeuvre geldt dezelfde regel: je laat het overige verkeer voorgaan. Volgens het CBR mag er bij het wisselen geen gevaar of hinder ontstaan voor het overige verkeer, en neem je geen plek in waarop een andere bestuurder zich nadrukkelijk voorbereidt.

Schema van bovenaf: een blauwe auto op de linkerrijstrook met de richtingaanwijzer rechts aan, en een rode auto op de rechterrijstrook die net achter hem rijdt
De blauwe auto wil naar rechts. Hij laat de rode auto eerst voorbijgaan.

Je geeft ook een teken met je richtingaanwijzer. Dat teken geeft je geen recht om te wisselen: het verkeer op de andere strook gaat nog steeds voor.

Geheugensteun. Bijzondere manoeuvres zijn onder andere wegrijden, achteruitrijden, uit een uitrit de weg oprijden, een inrit oprijden, keren, vanaf de invoegstrook de doorgaande rijbaan oprijden, vanaf de doorgaande rijbaan de uitrijstrook oprijden en van rijstrook wisselen. Bij al deze manoeuvres laat je het overige verkeer voorgaan.

Wissel je van rijstrook zonder het overige verkeer voor te laten gaan, dan is de boete voor een bestuurder van een auto € 320. Geef je geen teken met de richtingaanwijzer, dan is de boete € 130. Daar komen nog € 9 administratiekosten bij. Deze bedragen gelden niet als er iemand gewond is geraakt of schade is ontstaan.

Klassieke valkuil. Je zet je richtingaanwijzer aan en gaat meteen. Dat is fout: het teken is nodig, maar je moet ook het verkeer op de strook waar je naartoe gaat eerst laten voorgaan.

Je wilt van rijstrook wisselen. Op de strook naast je rijdt een bestelauto. Je richtingaanwijzer staat al aan. Wat doe je?

De herhaalsprint hieronder zet de kaders op kaarten. In de quiz oefen je daarna met echte situaties: voorsorteerstroken, borden bij rijstroken en een auto naast je.

De verkeersborden van deze lesJe geheugensteun: de vorm en de betekenis, vóór de quiz7
Verkeersbord: Eenrichtingsweg
Eenrichtingsweg
Verkeersbord: Gebod tot het volgen van de rijrichting die op het bord is aangegeven
Gebod tot het volgen van de rijrichting die op het bord is aangegeven
Verkeersbord: Gebod tot het volgen van de rijrichting die op het bord is aangegeven
Gebod tot het volgen van de rijrichting die op het bord is aangegeven
Verkeersbord: Gebod tot het volgen van één van de rijrichtingen die op het bord zijn aangegeven
Gebod tot het volgen van één van de rijrichtingen die op het bord zijn aangegeven
Verkeersbord: Gebod tot het volgen van één van de rijrichtingen die op het bord zijn aangegeven
Gebod tot het volgen van één van de rijrichtingen die op het bord zijn aangegeven
Verkeersbord: Verkeersbord geldt alleen voor de aangegeven rijstrook/rijstroken
Verkeersbord geldt alleen voor de aangegeven rijstrook/rijstroken
Verkeersbord: Verkeersbord geldt alleen voor de aangegeven rijstrook
Verkeersbord geldt alleen voor de aangegeven rijstrook

Verkeersborden volgens het Nederlandse Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990). Elk bord wordt uitgelegd in de bijbehorende les in hoofdstuk 2 van de cursus.

Bronnen en methode
  • Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990), artikelen 1, 11, 17, 18, 54, 55, 65 en 78, en bijlage 1 (verkeersborden), versie van 1 juli 2026, kopie van 21 oktober 2026
  • CBR, Rijprocedure B (versie van 1 januari 2024), onderdelen over het gedrag nabij en op kruispunten, over de plaats op de weg en over het van rijstrook wisselen, kopie van 21 oktober 2026
  • Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften, artikel 2 en de bijlage met de tarieven (feiten R 346, R 512, R 517, R 576 tot en met R 579, R 619 en R 619 a), versie van 1 september 2026; de € 9 administratiekosten volgens de Boetebase van het Openbaar Ministerie, kopie van 21 oktober 2026

Auteur: Wenceslas Dasnois, oprichter van Theorie Rijbewijs. Les geschreven en gecontroleerd volgens onze redactionele principes en onze werkwijze.

Beeldverantwoording. Copyright (c) 2024 Nationaal Dataportaal Wegverkeer ; Illustraties en schema’s: Theorie Rijbewijs ; Panneaux officiels : Copyright (c) 2024 Nationaal Dataportaal Wegverkeer ; Verkeersbord: RVV 1990, bijlage 1 (wetten.overheid.nl, CC0 1.0) ; Verkeersborden: RVV 1990, bijlage 1 (Nationaal Dataportaal Wegverkeer, licentie MIT).