Fietsers, fietsstroken en de fietsstraat: dit moet je als bestuurder weten
- Een fietser op een gewone fiets gebruikt het verplichte fietspad of fiets/bromfietspad. Ontbreken die, dan rijdt hij op de rijbaan.
- Een fietsstrook herken je aan strepen én fietssymbolen. Met je auto blijf je buiten een strook met een doorgetrokken streep.
- Je mag niet stilstaan op een fietsstrook of op de rijbaan erlangs, ook niet om iemand te laten uitstappen.
- Fietsers mogen met zijn tweeën naast elkaar rijden en jouw auto rechts inhalen. Zelf haal je een rechtdoor rijdende fietser links in.
- In een fietsstraat blijven de gewone verkeersregels gelden. De naam geeft geen eigen maximumsnelheid of voorrang.
Lees waar je fietsers kunt verwachten en hoe je hun ruimte vrijhoudt.
Voor je rijden twee fietsers, rechts ligt een smalle strook en verderop wil je afslaan. Voordat je dichterbij komt, bepaal je waar zij mogen rijden en of jouw volgende beweging hun route kruist.
Waarom rijdt die fietser op jouw rijbaan?
Je nadert een fietser op dezelfde weg. De rijbaan is het weggedeelte voor rijdende voertuigen, zonder de aparte fietspaden. Een fietser mag daar dus gewoon rijden, ook als jij er met de auto rijdt.
Naast de weg kan een Verplicht fietspad, een Fiets/bromfietspad of een Onverplicht fietspad liggen. Aan deze borden zie je het verschil:
Een fietser op een gewone fiets gebruikt het verplichte fietspad of fiets/bromfietspad. Ontbreken die, dan gebruikt hij de rijbaan. Het onverplichte fietspad mag hij gebruiken, maar dat hoeft niet.
Een brede fiets mag de rijbaan gebruiken, ook als er een verplicht fietspad is: een fiets op meer dan twee wielen of een fiets met aanhangwagen, als die met lading breder is dan 0,75 meter.
Zie je een fietser op de rijbaan naast een onverplicht fietspad? Verwacht dan niet dat hij voor jou het pad op moet.
Een fietspad ligt buiten de rijbaan. Als automobilist gebruik je de rijbaan. Een fietspad is dus geen uitwijkplek om een tegenligger of een file te omzeilen. Welk soort fietspad het is, zie je aan het bord.
Deze uitleg gaat over gewone fietsen. Wat er voor brommers en snorfietsen geldt, lees je in de les over brommers, snorfietsen en brommobielen.
Wat verandert een fietsstrook naast je?
Je ziet rechts een smalle strook. Zoek eerst naar het fietssymbool en de strepen. Alleen een gekleurd vlak is niet genoeg om te zien dat het een fietsstrook is.
Ontbreken de fietssymbolen, dan is het geen fietsstrook, ook als de strook rood is of met strepen is afgebakend; de regels voor de fietsstrook gelden daar dan niet. Het CBR noemt zo'n strook een suggestiestrook: een deel van de rijbaan dat bedoeld lijkt voor fietsers. Volgens het CBR rijd je er in principe niet op, behalve als je rechts afslaat.
Daarna kijk je naar de lijn. Is die doorgetrokken, dan mag je de strook niet met je auto gebruiken, ook niet als je geen fietser ziet. Fietsers en bestuurders van een gehandicaptenvoertuig mogen dat wel.
Bestaat de streep uit losse stukken (onderbroken), dan geldt dat verbod niet. Toch is zo'n strook geen gewone uitwijkruimte: je mag er fietsers niet mee opzij drukken. Volgens het CBR gebruik je zo'n strook alleen als de verkeerssituatie dat wenselijk of noodzakelijk maakt, en nooit zo dat je fietsers hindert.
Voorbeeld: een tegenligger nadert en vlak voor je rijdt een fietser op de fietsstrook met een onderbroken lijn. Naar rechts sturen zou hem klemzetten, dus blijf achter hem en wacht tot je voldoende ruimte hebt.
Naast je ligt een lege fietsstrook met een doorgetrokken lijn. Mag je daar rijden om ruimte te maken?
Kun je even iemand laten uitstappen?
Je passagier moet rechts uitstappen. De fietsstrook is leeg, dus even stoppen lijkt onschuldig. Toch mag je niet stilstaan op een fietsstrook, en ook niet op de rijbaan erlangs.
Doe je het toch, dan kun je een boete krijgen. Wat een boete of een strafzaak verder kan betekenen, lees je in de les over boetes en rijontzegging.
Het verbod geldt bij beide soorten lijnen. Ook onmiddellijk iemand laten in- of uitstappen is hier niet toegestaan. Zoek een plek waar je wel mag stoppen.
Met je wielen net buiten de strook blijven lost niets op: je staat dan op de rijbaan langs de fietsstrook.
Hoe haal je fietsers veilig in?
Voor je rijden twee fietsers naast elkaar. Dat mag. Bestuurders moeten zoveel mogelijk rechts houden, maar fietsers mogen met zijn tweeën naast elkaar rijden. Deze toestemming geldt niet voor snorfietsers.
Je mag geen gevaar of hinder veroorzaken. Past jouw auto niet veilig naast het tweetal, dan wacht je achter hen.
Een rechtdoor rijdende fietser haal je links in, zoals ieder ander voertuig. Doe dat stap voor stap:
- Bekijk de hele ruimte: is er plaats naast de fietsers én voor de tegenligger?
- Is er weinig ruimte tussen jouw auto en de fietser? Dan vraagt het CBR om met een klein snelheidsverschil in te halen: je rijdt maar weinig sneller dan hij.
- Kijk volgens het CBR vóór het uitwijken naar voren, in je binnenspiegel, in je linkerbuitenspiegel en over je linkerschouder.
- Ga je voor het inhalen duidelijk opzij, geef dan richting aan. Volgens het CBR kan dat bij een fietser op een smalle weg al nodig zijn.
- Haal alleen in als dat zonder gevaar of hinder kan. Blijf anders volgen.
De blik over je schouder controleert de dode hoek, de ruimte naast de auto die je niet in de spiegels ziet.
Ga na het inhalen pas terug naar rechts als je de hele voorkant van de fiets in je binnenspiegel ziet. Kijk vóór je naar rechts gaat ook in je rechterbuitenspiegel en over je rechterschouder: rechts naast je kan fietsverkeer zijn. Zo beschrijft het CBR het in zijn Rijprocedure B.
Alle overige inhaalregels staan in de les over inhalen.
Twee fietsers rijden naast elkaar. Door een tegenligger kun je niet veilig passeren. Wat doe je?
Wie gaat voor als jij rechts afslaat?
Je rijdt langzaam en een fietser komt rechts naast je. Dat is toegestaan: fietsers mogen andere bestuurders rechts inhalen. Halen fietsers elkaar in, dan doen zij dat juist links.
Wil jij rechtsaf terwijl de fietser op dezelfde weg rechtdoor gaat? Dan laat je hem voorgaan. Dat geldt als hij naast je of rechts dicht achter je rijdt, ook op een fietsstrook of op een fietspad dat bij de zijstraat naast de rijbaan blijft lopen.
Buigt het fietspad vlak voor de zijstraat van de weg af en liggen er haaientanden op het fietspad? Die haaientanden gaan boven de regel voor afslaan: de fietser verleent voorrang aan de bestuurders op de kruisende weg, dus ook aan jou. Volgens het CBR geldt zo'n afgebogen fietspad vaak als een apart kruispunt.
Het CBR adviseert: kijk vóór het afslaan in je binnenspiegel, rechterbuitenspiegel en over je rechterschouder, terwijl je nog rechtuit rijdt. Een fietser vlak naast je kan buiten je spiegels zitten. Begin dus pas te sturen als je gekeken hebt.
Je wilt rechtsaf. Een fietser naast je gaat rechtdoor op het fietspad naast de rijbaan. Er liggen geen haaientanden. Wie gaat eerst?
Over tegemoetkomend verkeer en andere situaties bij het afslaan lees je meer in de les over afslaan.
Welke regels gelden als je een fietsstraat inrijdt?
Je rijdt een straat in met de aanduiding fietsstraat, auto te gast. De wegbeheerder, bijvoorbeeld de gemeente, geeft hiermee het karakter van de straat aan. In de verkeersregels staat geen aparte regel voor een fietsstraat: de gewone verkeersregels blijven gelden.
Een voorbeeld uit een gemeentelijk besluit: de gemeente richt een straat in als fietsstraat en zet er tegelijk een bord met 30 neer. Dan geldt 30 km/h door dat bord, niet door het woord fietsstraat. Staat er geen snelheidsbord, dan gelden ook voor de snelheid de gewone regels.
Ook inhalen is niet verboden omdat de straat een fietsstraat is. Kom je achter fietsers terecht, dan haal je alleen in als dat zonder gevaar of hinder kan. Is er geen veilige ruimte, dan blijf je erachter.
Ook op kruispunten krijgen fietsers niet automatisch voorrang door de naam fietsstraat. Op een kruispunt van verharde wegen zonder voorrangstekens of verkeerslichten verleen je een fietser van rechts voorrang, omdat hij een bestuurder is.
In de les over voorrang van rechts lees je meer over deze kruispuntregel. Voor een erf en een 30 km/h-zone staan de regels in de les over erf en 30 km/h-zone.
Je rijdt een fietsstraat in. Bepaalt het woord fietsstraat hoe hard je daar mag rijden?
Test jezelf daarna met de herhaalsprint en de quiz.
De verkeersborden van deze lesJe geheugensteun: de vorm en de betekenis, vóór de quiz3
Verkeersborden volgens het Nederlandse Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990). Elk bord wordt uitgelegd in de bijbehorende les in hoofdstuk 2 van de cursus.