Naar de inhoud
Hulpmiddelen
Gratis

Complete cursus · 100% gratis

De theoriecursus

  • 31 lessen
  • 10 hoofdstukken
  • 4 uur 25 in totaal
  • quizzen met uitleg
Begin met les 1

Rechts houden: waar op de weg mag jij rijden? · 10 min

Wanneer is je theorie-examen?

Betrokken bij een ongeval: blijven, helpen en je gegevens geven

8 min leestijdHoofdstuk: Veilig in de auto en bij pechGratis, zonder accountBijgewerkt in oktober 2026okt. 2026
Het belangrijkste in 30 seconden
  • Ben je bij een ongeval betrokken, dan mag je bij letsel of schade aan een ander niet zomaar doorrijden.
  • Geef ter plaatse behoorlijk de gelegenheid om vast te stellen wie jij bent en welke auto je bestuurde.
  • Laat door jouw vertrek geen gewonde hulpeloos achter, ook niet nadat je je gegevens hebt gegeven.
  • Bij een ernstig ongeval op een rijksweg adviseert Rijkswaterstaat: bel 112, ga naar een veilige plaats en laat gewonden in het voertuig. Volgens het Rode Kruis laat je iemand met mogelijk nek- of wervelletsel stil liggen of zitten.
  • Toch vertrokken? De regeling voor een vrijwillige melding binnen 12 uur heeft voorwaarden en geldt niet voor het hulpeloos achterlaten van een gewonde.

Leer wanneer je moet blijven, welke eerste hulp past en waar je veilig wacht.

Je voelt een tik tegen je auto en ziet de andere bestuurder stoppen. Misschien lijkt de schade klein. Toch kun je niet gewoon verder: eerst moet duidelijk zijn wat er is gebeurd en of iemand hulp nodig heeft.

Moet je blijven als je geen schuld hebt?

Je staat stil en een auto rijdt tegen je aan. Jij hebt de botsing niet veroorzaakt, maar je bent er wel bij betrokken. De plicht om niet zomaar weg te gaan geldt ook voor jou.

Die plicht geldt als je weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat een ander gewond of gedood is, of dat een ander schade heeft. Schade kan bijvoorbeeld een beschadigde bumper zijn.

Ook zonder botsing met jouw auto kun jij een ongeval veroorzaken. Voorbeeld: door jouw rijgedrag moet een fietser uitwijken en valt hij. Blijf als je weet of moet vermoeden dat hij gewond is of schade heeft.

Verlaat je de plaats van een ongeval waarbij een ander gewond raakt of overlijdt, of laat je een gewonde hulpeloos achter, dan staat daar gevangenisstraf van ten hoogste een jaar op, of een geldboete. Bij alleen schade is het maximum drie maanden gevangenisstraf, of een geldboete.

Bij een veroordeling voor het verboden verlaten van de ongevalsplaats kan de rechter je rijbevoegdheid maximaal vijf jaar ontzeggen: je mag dan geen motorrijtuigen besturen. Pleeg je zo'n feit opnieuw binnen vijf jaar nadat een eerdere ontzegging voor zo'n feit is afgelopen, dan kan de ontzegging maximaal tien jaar duren.

Meer over deze straf lees je in de les over boetes en rijontzegging.

Wat als je niet zeker weet of er schade is?

Je rijdt langs een geparkeerde auto en hoort een schurend geluid. Als je omkijkt, zie je dat de buitenspiegel van die auto beschadigd is. Je kunt niet doorrijden met de gedachte: ik weet niet zeker of ik dat deed.

De regel gaat ook over wat je redelijkerwijs moet vermoeden. Je hoeft dus niet zeker te weten dat er schade is.

De buitenspiegel van de geparkeerde auto is beschadigd; de eigenaar is niet in beeld.
De buitenspiegel van de geparkeerde auto is beschadigd; de eigenaar is niet in beeld.

Is de eigenaar afwezig? Dat maakt de schade niet onbelangrijk. Ook dan mag je pas vertrekken als je op de plaats van het ongeval behoorlijk de gelegenheid hebt geboden om jouw identiteit en die van je auto vast te stellen.

Op het examen. Kijk wat de situatie je liet merken: een tik, een vallende fietser, een beschadigde spiegel. “Ik wist het niet zeker” is dan geen reden om door te rijden.

Na een tik zie je schade aan de andere auto. De eigenaar is er niet. Kun je daarom meteen doorrijden?

Wat moet de ander over jou kunnen vaststellen?

Na een lichte aanrijding staan jullie bij de auto's. Niemand is gewond. De andere bestuurder vraagt wie je bent. Alleen even stoppen voldoet nog niet: hij moet behoorlijk de gelegenheid krijgen je gegevens vast te stellen.

Het gaat om je identiteit, dus wie jij bent. Bestuurde je een motorrijtuig, zoals een auto? Dan gaat het ook om de identiteit van dat voertuig: welke auto was erbij betrokken?

Geef die gelegenheid op de plaats van het ongeval. Alleen je naam roepen en direct vertrekken biedt niet vanzelf een behoorlijke gelegenheid.

Dit geldt ook als je in een geleende auto rijdt. De ander moet kunnen vaststellen wie de bestuurder was én om welk voertuig het gaat. Alleen gegevens van de eigenaar vervangen jouw identiteit niet.

Heb je die gelegenheid behoorlijk geboden, dan geldt het verbod om te vertrekken bij letsel of schade niet meer. Er blijft wel een aparte grens: je vertrek mag geen gewonde hulpeloos achterlaten.

Geheugensteun. Na een aanrijding met je auto gaat het om de bestuurder én het voertuig. De gelegenheid geven om je gegevens vast te stellen en een gewonde niet hulpeloos achterlaten zijn twee verschillende regels.

Waarom zijn je gegevens soms niet genoeg?

Je hebt na een aanrijding je gegevens gegeven. De andere bestuurder is gewond, kan zichzelf niet helpen en er is nog niemand die hem helpt. Je mag dan niet vertrekken alleen omdat je je gegevens hebt gegeven.

Een gewonde mag door jouw vertrek niet in hulpeloze toestand achterblijven. Het verbod geldt als je weet of redelijkerwijs moet vermoeden dat dit gebeurt.

Klassieke valkuil. Een gewonde kan jouw gegevens hebben en toch nog hulpeloos zijn. De uitzondering voor het vaststellen van identiteit heft het aparte verbod op hulpeloos achterlaten niet op.

Je hebt een gewonde je gegevens gegeven. Hij kan zichzelf niet helpen en niemand anders is er. Mag je weg?

Wat doe je bij een ernstig ongeval?

Je raakt betrokken bij een ernstig ongeval op een rijksweg, een weg van Rijkswaterstaat zoals een autosnelweg. Een inzittende kan zelf uitstappen, een andere is gewond. Wat doe je?

Rijkswaterstaat noemt voor een ernstig ongeval deze stappen:

  1. Bel 112.
  2. Laat iedereen die zelf uit het voertuig kan komen naar een veilige plaats gaan, achter de vangrail of in de berm.
  3. Laat gewonden in het voertuig.
  4. Wacht op hulp in de berm of achter de vangrail.
Na een ongeval staan de auto's stil. Naast de weg liggen een berm en een vangrail; de inzittenden zijn nog binnen.
Na een ongeval staan de auto's stil. Naast de weg liggen een berm en een vangrail; de inzittenden zijn nog binnen.
Op het examen. Lees bij een vraag over uitstappen wie er wordt bedoeld. Een antwoord over iemand die zelf kan uitstappen, kun je niet zomaar toepassen op een gewonde in het voertuig.

Na een ernstig ongeval op een rijksweg zit een gewonde in de auto. Wat adviseert Rijkswaterstaat?

Eerste hulp: de hoofdregels

Na een verkeersongeluk zit iemand suf in zijn auto. Eerste hulp hoort bij de stof van het theorie-examen: je moet de hoofdbeginselen kennen. De gebaren hieronder komen van het Rode Kruis en van Rijksoverheid, niet uit de wet.

  • Bel of laat 112 bellen. Rijksoverheid vraagt je door te geven wat er aan de hand is, waar hulp nodig is en welke hulpdienst nodig lijkt: politie, brandweer of ambulance.
  • Iemand met mogelijk nek- of wervelletsel laat je stil liggen of zitten. Draagt hij een helm, dan doe je die niet af: je klapt alleen het vizier omhoog.
  • Is iemand bewusteloos, maar ademt hij normaal? Dan houd je de luchtweg vrij: op de rug, het hoofd licht achterover, de kin omhoog. Na een verkeersongeluk kan hij nekletsel hebben: leg hem dan alleen op de zij als hij braakt of bloed in de mond heeft.
  • Bescherm de gewonde tegen afkoeling en blijf zijn bewustzijn en ademhaling controleren.

Na een verkeersongeluk is een gewonde bewusteloos, maar hij ademt normaal. Hij ligt op zijn rug, braakt niet en kan een nekletsel hebben. Wat doe je volgens het Rode Kruis?

Hoe voorkom je nieuw gevaar?

Je staat na een botsing bij je auto. Om de schade te bekijken wil je de rijbaan op lopen, terwijl daar verkeer rijdt. Ook nu mag je geen gevaar of hinder veroorzaken, of kunnen veroorzaken.

Overtreed je dit verbod, dan staat daar hechtenis van ten hoogste zes maanden op, of een geldboete.

Loop dus niet de rijbaan op om de schade te bekijken of om met de ander te praten.

Hoe en wanneer je alarmlichten en een gevarendriehoek gebruikt, leer je in de les over pech en gevarendriehoek.

Wat als je toch bent doorgereden?

Na een aanrijding met schade ben je geschrokken doorgereden. Thuis wil je het melden. Er bestaat een regeling voor vrijwillig melden, maar die is geen toestemming om eerst weg te rijden.

Voor het verlaten van de plaats bij letsel of schade is strafvervolging uitgesloten als je aan deze voorwaarden voldoet:

  • Je meldt het ongeval vrijwillig binnen 12 uur na het ongeval.
  • Dat gebeurt voordat je als verdachte bent aangehouden of verhoord.
  • Je meldt bij een daarvoor bevoegde persoon, zoals een politieambtenaar, en maakt jouw identiteit en die van je motorrijtuig bekend.

Een melding alleen aan de andere bestuurder is dus niet deze wettelijke melding. Ben je al als verdachte verhoord? Dan voldoet een melding daarna niet meer, ook al zijn de twaalf uren nog niet voorbij.

Heb je door je vertrek een gewonde hulpeloos achtergelaten? Daarvoor geldt deze uitzondering niet. Ook het door jouw schuld veroorzaken van een ongeval, bijvoorbeeld met een dode of een zwaargewonde, valt niet onder deze uitzondering voor vertrek.

Bij letsel of schade vertrek je pas nadat de ander je gegevens heeft kunnen vaststellen, en een gewonde laat je niet hulpeloos achter. Test jezelf met de herhaalsprint en de quiz.

Bronnen en methode
  • Wegenverkeerswet 1994, artikelen 5, 6, 7, 176, 177, 179 en 184; versie 1 september 2026, lokale kopie van 21 oktober 2026.
  • Besluit administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften 1994, artikel 2, eerste lid, onderdeel a; versie 1 januari 2018. Verwijst voor politieambtenaren naar artikel 141, onderdeel b, van het Wetboek van Strafvordering.
  • Regeling eisen theorie-examen rijbewijscategorie B, artikel 3, onderdeel a; versie 1 april 2026. Reglement rijbewijzen, artikel 62, onderdeel d; versie 1 oktober 2026.
  • Rijkswaterstaat, Ongeval en pech, Wat moet ik doen bij een ernstig ongeval? Lokale kopie van 21 oktober 2026: sources/complements/rijkswaterstaat-ongeval-en-pech/page.txt. Praktische aanwijzingen bij een ernstig ongeval op een rijksweg.
  • Rijksoverheid, Wat gebeurt er als ik alarmnummer 112 bel? Lokale kopie van 23 oktober 2026: sources/complements/rijksoverheid-alarmnummer-112/page.txt. Wat je aan de meldkamer doorgeeft.
  • Rode Kruis, Nek- en wervelletsel. Lokale kopie van 23 oktober 2026: sources/complements/rodekruis-nek-en-wervelletsel/page.txt. Eerste hulp bij mogelijk nek- of wervelletsel.
  • Rode Kruis, Bewusteloos persoon (ademt wel). Lokale kopie van 23 oktober 2026: sources/complements/rodekruis-bewusteloos-ademt-wel/page.txt. Eerste hulp bij een bewusteloze die normaal ademt.
  • Rijkswaterstaat, Maximumsnelheid: Rijkswaterstaat beheert het rijkswegennet, waaronder de autosnelwegen. Lokale kopie van 21 oktober 2026: sources/complements/rws-maximumsnelheid/page.txt.

Auteur: Wenceslas Dasnois, oprichter van Theorie Rijbewijs. Les geschreven en gecontroleerd volgens onze redactionele principes en onze werkwijze.

Beeldverantwoording. Illustraties en schema’s: Theorie Rijbewijs.