Rijbewijs B: wat mag je besturen en hoe werkt begeleid rijden vanaf 17?

Je bent 17 en wilt met de auto naar een vriend. Je rijbewijs zit in je portemonnee. Toch kun je nog niet alleen vertrekken: ook je begeleiderspas en de persoon naast je tellen mee.

Wat controleer je voordat je gaat rijden?

Je leent een auto. Controleer of je rijbewijs geldig en leesbaar is.

Controleer ook of de categorie op je rijbewijs bij de auto past.

Kijk ook of er beperkingen op je rijbewijs staan, bijvoorbeeld dat je alleen een auto met automatische versnelling mag besturen. Je mag dan alleen rijden binnen die beperkingen.

Vraagt de politie tijdens een controle om je rijbewijs, dan moet je het ter inzage afgeven. Neem het dus mee voordat je instapt.

Welke auto en aanhanger passen bij rijbewijs B?

Je leent een bestelauto voor een verhuizing. Controleer de toegestane maximummassa: het gewicht dat het voertuig inclusief lading maximaal mag hebben.

Voor een gewone auto op vier of meer wielen ligt de grens bij 3500 kg. Het gaat om het toegestane gewicht, niet om wat de auto vandaag weegt. Minder dozen meenemen verandert de rijbewijscategorie dus niet.

Wil je een groep vrienden meenemen? De auto mag voor maximaal acht passagiers naast de bestuurder zijn gebouwd. Een busje met meer passagiersplaatsen wordt geen voertuig voor B doordat enkele stoelen leeg blijven.

Er zijn bijzondere uitzonderingen. Voor een voertuig op alternatieve brandstof kan in Nederland tot 4250 kg zijn toegestaan als je eerste rijbewijs B minstens twee jaar eerder is afgegeven en je geen aanhanger trekt. Ook extra gewicht door bepantsering kent een uitzondering.

Hang je een aanhanger achter een gewone auto van categorie B? Vergelijk dan de toegestane maximummassa's:

• Aanhanger tot en met 750 kg: die past binnen categorie B.
• Aanhanger boven 750 kg: auto en aanhanger mogen samen maximaal 3500 kg wegen volgens hun toegestane maximummassa's.

Dat samenstel is de auto met de aanhanger samen. Controleer ook wat de auto volgens het kentekenbewijs mag trekken.

Vergelijk twee combinaties. Een auto met een toegestane maximummassa van 3400 kg en een aanhanger van 700 kg komt op 4100 kg. Dat past bij B: de aanhanger blijft onder 750 kg.

Een auto van 2500 kg met een aanhanger van 1100 kg komt op 3600 kg. Dat past niet bij B zonder aanvullende bevoegdheid. Het gaat steeds om de toegestane maximummassa's; ook de voertuiggegevens moeten de combinatie toestaan.

Meer over zwaardere combinaties en de technische eisen lees je in de les over lading en aanhangwagens.

Hoe kun je vanaf 17 jaar rijden?

De gewone minimumleeftijd voor B en B met E is 18 jaar. Voor B kan het vanaf 17 jaar met je eigen rijbewijs en begeleiding.

Je regelt daarvoor een begeleiderspas: een aparte pas waarop de personen staan die jou mogen begeleiden. Je kunt die vanaf 16 jaar en 6 maanden aanvragen bij de Dienst Wegverkeer, de RDW. De aanvraag en de betaling van de kosten gaan op de manier die de RDW vaststelt.

Minstens één begeleider moet zich daarvoor zelf bij de RDW melden, op zijn vroegst zes maanden vóór je zeventiende verjaardag.

Op je pas kunnen maximaal vijf begeleiders staan. Om op 17-jarige leeftijd je rijbewijs B te krijgen, moet geregistreerd zijn dat aan jou een begeleiderspas is afgegeven.

Je theorie-examen mag je vanaf 16 jaar afleggen. Rijles voor B van een rijschool mag vanaf 16 jaar en 6 maanden.

Je bent 16 jaar en 6 maanden en plant een toetsrit. De tussentijdse toets, een toets die je vóór je praktijkexamen kunt afleggen, mag bij begeleid rijden al vanaf die leeftijd. Zelf rijden met je begeleider kan pas vanaf 17 jaar, met je eigen rijbewijs B en een geldige begeleiderspas.

Wat moet bij iedere rit onder de 18 kloppen?

Je zit achter het stuur en je vader stapt in. Hij heeft rijervaring, maar staat hij ook op jouw pas? Controleer vóór vertrek:

• Je hebt je eigen geldige en goed leesbare begeleiderspas bij je.
• De begeleider staat op die pas.
• Deze begeleider zit op de zitplaats naast jou.

Een begeleider achterin voldoet niet. Ook bij een korte rit gelden alle voorwaarden.

Je route loopt via het buitenland. Onder de 18 mag je met dit rijbewijs in beginsel alleen binnen het Europese deel van Nederland rijden. De wet maakt een uitzondering als een andere staat dit rijbewijs erkent.

Zonder vastgestelde erkenning plan je geen buitenlandse rit.

Bij een politiecontrole moet je ook de begeleiderspas laten zien als daarom wordt gevraagd. Die pas moet geldig en goed leesbaar zijn. Je begeleider moet op verzoek zijn eigen rijbewijs ter inzage afgeven.

Op je achttiende verjaardag vervallen deze voorwaarden voor begeleid rijden. De begeleiderspas verliest dan zijn geldigheid. Met je geldige rijbewijs B mag je voortaan zonder begeleider rijden.

Je pas kan ook eerder zijn geldigheid verliezen: als je een nieuwe pas krijgt, als iemand er zonder bevoegdheid iets in verandert, of als de naam, voornamen, geboorteplaats of geboortedatum van iemand op de pas verandert. Voeg je een begeleider toe, dan krijg je een nieuwe pas. Neem dus altijd je nieuwste pas mee.

Je kunt dus maar één geldige begeleiderspas tegelijk hebben.

Wie mag op jouw begeleiderspas staan?

Kan je oudere broer je begeleiden? Voor een gewone begeleider gelden beide voorwaarden:

• Hij is minstens 27 jaar.
• Hij heeft een geldig rijbewijs B, waarvan de eerste afgifte minstens vijf jaar geleden is.

Een broer van 26 met acht jaar rijervaring voldoet dus niet. Iemand van 30 die pas vier jaar B heeft evenmin.

Er is een uitzondering op deze leeftijds- en rijbewijseis voor een rijinstructeur met het vereiste instructeurscertificaat, het bewijs dat hij rijonderricht mag geven.

Ook als leeftijd en rijervaring kloppen, gelden deze voorwaarden:

• Hij staat als ingezetene met een adres ingeschreven in de basisregistratie personen, de officiële registratie van inwoners.
• Niemand heeft geëist dat hij zijn rijbewijs inlevert, en zijn rijbewijs is niet ingenomen zonder dat hij het heeft teruggekregen. De geldigheid is ook niet geschorst, dus tijdelijk stopgezet.
• Na bepaalde rijbewijsmaatregelen moeten minstens vier jaar zijn verstreken sinds het wettelijk bepaalde moment.

Dat laatste kan bijvoorbeeld het einde van een rijontzegging zijn, een verbod om te besturen. Ook een nieuw B na bepaalde ongeldigverklaringen, een afgeronde verplichte CBR-maatregel of een nieuw B zonder alcoholslotcode kan het startpunt zijn.

De RDW controleert deze voorwaarden. Meer hierover lees je in de les over boetes en rijontzegging.

Mag een begeleider onder invloed meerijden?

Na een bezoek wil jij terugrijden. Je begeleider heeft zoveel alcohol gedronken dat hij niet behoorlijk kan begeleiden. Vertrek niet met hem als begeleider: ook naast de bestuurder gelden regels tegen rijden onder invloed.

Die regels gelden voor besturen én begeleiden. Vraagt de politie erom, dan moet hij ook meewerken aan een blaastest, een speekseltest of een test van zijn bewegingen, ogen en spraak, en de aanwijzingen daarbij opvolgen.

Spreek af dat je begeleider nuchter blijft. De alcoholgrenzen leer je in de les over het beginnersrijbewijs en het puntenrijbewijs.

Hoe lang blijft rijbewijs B geldig?

Kijk naar je leeftijd toen het rijbewijs werd afgegeven. Die bepaalt de standaardduur in de tabel.

Bijvoorbeeld: je oma kreeg haar rijbewijs op haar 70e vernieuwd. De standaardduur is dan vijf jaar. Bij een beperkte lichamelijke of geestelijke geschiktheid kan een kortere termijn gelden.

Oefen deze voorwaarden met de herhaalsprint en maak daarna de quiz.