Boete van het OM: strafbeschikking of CJIB-boete?

Twee soorten brieven voor een verkeersovertreding

Voor lichte verkeersovertredingen kun je een verkeersboete krijgen. Het CJIB verstuurt en int alle verkeersboetes. Zo'n boete herken je aan de letter M rechtsboven op de brief.

Voor zwaardere verkeersovertredingen kun je een strafbeschikking krijgen.

Staat er een M op je brief, dan heb je een verkeersboete van het CJIB. Ben je het er niet mee eens? Dan maak je bezwaar bij de officier van justitie. Dat heet: in beroep gaan. Hoe dat werkt, lees je op onze pagina over bezwaar maken tegen een boete. Wat je verder moet weten over betalen, leggen we uit op de pagina over de boete van het CJIB.

De lichte overtredingen en de Wet Mulder

Lichte overtredingen vallen onder de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften, kort de Wahv. Die wet heet ook de Wet Mulder. Lichte snelheidsovertredingen en rijden door rood licht zijn voorbeelden van overtredingen die eronder vallen.

In de wet heet zo'n boete een administratieve sanctie: een geldsom die je aan de Staat betaalt. Krijg je een administratieve sanctie, dan zijn strafrechtelijke maatregelen voor die overtreding uitgesloten.

De boetes uit deze wet gaan over overtredingen van regels uit onder meer de Wegenverkeerswet 1994 en de Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen. Een boete kan ook worden opgelegd voor overtredingen die op geautomatiseerde wijze zijn vastgesteld.

De wet noemt ook grenzen voor de hoogte van de boete en voor de leeftijd:

• De boete uit de Wahv is nooit hoger dan het bedrag van de geldboete van de eerste categorie. Hoeveel euro dat is, noemen we hier niet.
• De bevoegde ambtenaren kunnen een boete uit de Wahv opleggen aan personen die twaalf jaar of ouder zijn.
• Was je ten tijde van de overtreding nog geen zestien, dan wordt de boete gehalveerd.

Overtredingen waarbij iemand letsel opliep of schade ontstond, vallen niet onder deze boetes.

Feitcode en vaste bedragen

Lichte overtredingen hebben een feitcode met vaste boetebedragen. Zo kunnen de boetes snel en automatisch worden afgehandeld. Een feitcode bestaat uit één of twee hoofdletters, drie cijfers en soms een kleine letter.

De feitcodes en de bijbehorende tarieven worden vastgesteld door het College van Procureurs-generaal. Op je boete staat de feitcode van jouw overtreding. Wat die code betekent, staat in het Feitenboekje op de website van het Openbaar Ministerie.

Het OM gebruikt vaste boetetarieven voor veel overtredingen en misdrijven. De codes van die overtredingen en misdrijven staan op het (verkort) proces-verbaal. Opsporingsinstanties zoals de politie leveren deze zaken met een feitcode aan bij het CJIB. Daardoor kunnen ze snel en geautomatiseerd worden afgedaan.

Waar vind je het bedrag van een boete?

In de brief met de boete staan het bedrag, de datum en het tijdstip, en de plaats waar de overtreding is vastgesteld. Het bedrag in je brief is het bedrag dat voor jou geldt.

Het OM publiceert de tarieven in zijn Boetebase. Daar staan de actuele boetebedragen voor de meest voorkomende lichtere overtredingen. Er staan alleen de meest voorkomende feiten in. Volgens het OM zijn de bedragen in de Boetebase exclusief € 9 administratiekosten.

De Boetebase staat op om.nl; die bedragen nemen we hier niet over. Daarom noemen we op onze pagina over boetebedragen alleen bedragen volgens de bijlage bij de Wahv (versie van 1 september 2026), voor een bestuurder van een auto. Zie je in je brief of in de Boetebase een ander bedrag? Houd je dan aan de brief en kijk op om.nl.

Strafbeschikking en rijbewijs

Een strafbeschikking kan gevolgen hebben voor je rijbewijs. Voor een ontzegging van de bevoegdheid om motorrijtuigen te besturen wordt volgens de Wegenverkeerswet 1994 een strafbeschikking met een veroordeling gelijkgesteld. Een strafbeschikking met zo'n rijontzegging kan pas worden uitgevoerd als je geen verzet meer kunt doen.

Hoe lang je hebt om verzet te doen en hoe dat gaat, noemen we hier niet. Kijk het meteen na in je strafbeschikking en in de officiële informatie van het OM. Een tarievenlijst voor strafbeschikkingen staat niet op deze pagina.

Een voorbeeld waarbij het OM een rol heeft, is een te hoge snelheid:

• Rijd je 50 km/h of meer te hard en word je staande gehouden? Dan moet je als bestuurder van een motorrijtuig anders dan een bromfiets je rijbewijs afgeven.
• Volgens een noot in de bijlage bij de Wahv wordt bij staandehouding het rijbewijs ingevorderd vanaf een overschrijding van 50 km/h. Het proces-verbaal gaat dan samen met het proces-verbaal van invordering naar het Openbaar Ministerie.
• De officier van justitie mag het ingevorderde rijbewijs onder zich houden totdat de strafbeschikking onherroepelijk is geworden. Dat geldt alleen in de gevallen die de wet noemt.
• Tegen het invorderen van je rijbewijs kun je een klaagschrift indienen.

Een rijbewijs kun je ook om andere redenen kwijtraken of moeten inleveren. De les Verkeersboetes, rijbewijs invorderen en rijontzegging behandelt dat voor het theorie-examen.

Regels leren om een boete te voorkomen

De snelheidsregels oefen je in de gratis les over de maximumsnelheid. Voor het stoplicht is er de les over verkeerslichten. Waar de grenzen liggen bij alcohol, drugs en medicijnen, staat in de les Alcohol, drugs en medicijnen.