Onderborden: wat betekenen de bordjes onder een verkeersbord?

Wat doet een onderbord?

Onder verkeersborden kunnen onderborden worden geplaatst. Zo’n onderbord kan het bord erboven nader uitleggen. Bij een bord met een gebod of een verbod kan het onderbord ook de werking van het bord beperken.

Lees een bord met onderbord daarom altijd als één geheel: eerst het bord, dan het onderbord. Het bord zegt wat je moet doen of niet mag doen; het onderbord kan zeggen voor wie dat geldt en voor wie niet.

Hoe ziet een onderbord eruit?

Een onderbord is rechthoekig en wit, met zwarte letters, cijfers en afbeeldingen. Op onderborden staan waar mogelijk dezelfde afbeeldingen als op de borden in bijlage 1 van het RVV 1990. Een symbool op een onderbord heeft dezelfde betekenis als in bijlage 1. Wie de borden kent, herkent dus ook de symbolen eronder.

De grootte en de leesbaarheid van een onderbord passen bij die van het bord waaronder het staat. Buiten de bebouwde kom worden niet meer dan twee borden boven elkaar geplaatst, onderborden niet meegeteld.

Zo lees je een onderbord

Een onderbord geeft op drie manieren aan wat er bedoeld wordt: met alleen symbolen, met het woord uitgezonderd en symbolen, of met teksten en tekens.

Alleen symbolen: het bord geldt alleen voor hen

Staan er op een onderbord alleen symbolen, dan geldt het bord alleen voor de weggebruikers of het verkeersgedrag van die symbolen. Staat er onder een bord alleen een vrachtauto, dan geldt het bord dus alleen voor vrachtauto’s.

Uitgezonderd: het bord geldt niet voor hen

Staat er op het onderbord het woord uitgezonderd in combinatie met symbolen, dan geldt het bord niet voor de weggebruikers die het onderbord noemt. Het onderbord gebruikt dat woord om aan te geven dat het bord minder ver reikt. Staat er onder een verbodsbord uitgezonderd met een fiets, dan geldt het verbod niet voor fietsers.

Teksten en tekens: lees het hele bordje

Kan het gedrag niet met symbolen of met het woord uitgezonderd worden aangegeven, dan staan er teksten of tekens op het onderbord, met of zonder symbolen. Dan blijkt het bedoelde verkeersgedrag uit het onderbord zelf. Lees zo’n bordje dus rustig helemaal door voordat je beslist wat je doet.

Onderborden met een afstand of een lengte

Bij afstanden van meer dan 1000 meter staat de afstand op het onderbord in kilometers, zo nodig met één decimaal. Bij een voorwaarschuwingsbord staat een identiek bord uit bijlage 1 een eind vóór het eigenlijke bord, met een onderbord met een afstandsaanduiding.

De lengte van een wegvak staat op het onderbord als een getal met aan weerszijden een pijl omhoog. Staat er dus een getal tussen twee pijlen die omhoogwijzen, dan gaat het om de lengte van een wegvak. Twee horizontale pijlen die naar elkaar wijzen horen bij het bord Fietsers en bromfietsers, als dat bord waarschuwt voor fietsverkeer in twee richtingen.

Onderborden bij andere borden

Bij deze borden noemen de regels een onderbord met een vaste rol. Onder andere borden kan ook een onderbord staan. In de tabel zie je het bord, de officiële naam uit bijlage 1 en wat het onderbord erbij kan doen. Bij de lessen leer je wat je in het verkeer met zo’n combinatie moet doen.

Bord	Code, officiële naam en uitleg
	E4: Parkeergelegenheid Een onderbord kan hier de voertuigcategorie noemen waarvoor de parkeergelegenheid bestemd is, de wijze of het doel van het parkeren, of de dagen en uren waarop parkeren verboden is. Dat geldt voor de borden E4 tot en met E8 en E10 tot en met E13. Les: Parkeerborden, parkeerschijf en gehandicaptenparkeerplaats
	C7: Gesloten voor vrachtauto's Een onderbord kan hier zeggen dat de beperking niet geldt voor motorvoertuigen met een gezichtsveldverbeterende voorziening. Les: Verbodsborden
	G7: Voetpad Bij dit bord en bij G9, G11 en G12a kan een onderbord zeggen dat het gebod of verbod niet geldt voor het verkeersgebruik dat op het onderbord staat. Les: Zone- en komborden
	G9: Ruiterpad Ook hier kan een onderbord het verkeersgebruik noemen waarvoor het gebod of verbod niet geldt. Les: Zone- en komborden
	G11: Verplicht fietspad Ook hier kan een onderbord het verkeersgebruik noemen waarvoor het gebod of verbod niet geldt. Les: Zone- en komborden
	G12a: Fiets/bromfietspad Ook hier kan een onderbord het verkeersgebruik noemen waarvoor het gebod of verbod niet geldt. Les: Zone- en komborden
	C2: Eenrichtingsweg, in deze richting gesloten voor voertuigen, ruiters en geleiders van rij- of trekdieren of vee Staat dit bord aan het einde van een afrit van een autosnelweg of dubbelbaans autoweg, dan hoort er een onderbord met de tekst ga terug bij. Meer over dit bord lees je bij de eenrichtingsweg. Les: Verbodsborden
	J15: Beweegbare brug Zijn er automatische afsluitbomen, dan komt er een onderbord met de tekst slagbomen dalen automatisch. Les: Waarschuwingsborden
	J24: Fietsers en bromfietsers Waarschuwt dit bord voor fietsverkeer in twee richtingen, dan krijgt het een onderbord met twee horizontale pijlen die naar elkaar wijzen. Meer over borden voor fietsers vind je bij de fietsborden. Les: Waarschuwingsborden
	J37: Gevaar (de aard van het gevaar is aangegeven op het onderbord) Op het onderbord staat om welk gevaar het gaat. Les: Waarschuwingsborden

De onderborden bij een milieuzone

Bij het bord voor een milieuzone of nul-emissiezone worden een of meer onderborden geplaatst. In bijlage 1 hebben acht onderborden een eigen code en afbeelding, en ze horen allemaal bij dat ene bord. Voor alle andere onderborden gelden de regels hierboven: je leest de symbolen, het woord uitgezonderd en de tekst.

Bord	Code, officiële naam en uitleg
	C22e: Gesloten voor personenauto’s, bedrijfsauto’s, vrachtauto’s of autobussen vanwege emissie-eisen (milieuzone of nul-emissiezone) Bij dit bord worden een of meer onderborden geplaatst. Les: Milieuzone en nul-emissiezone
	C22e1: Onderbord bij C22e: nul-emissiezone voor bedrijfsauto’s en vrachtauto’s, toegankelijk voor emissieloze voertuigen Les: Milieuzone en nul-emissiezone
	C22e4: Onderbord bij C22e: milieuzone voor dieselpersonenauto’s, toegankelijk voor emissieklasse 4 tot en met 6 Dit onderbord kan alleen samen met onderbord C22e1 worden geplaatst. Les: Milieuzone en nul-emissiezone
	C22e5: Onderbord bij C22e: milieuzone voor dieselpersonenauto’s, toegankelijk voor emissieklasse 5 en 6 Dit onderbord kan alleen samen met onderbord C22e1 worden geplaatst. Les: Milieuzone en nul-emissiezone
	C22e6: Onderbord bij C22e: milieuzone voor dieselpersonenauto’s en bedrijfsauto’s, toegankelijk voor emissieklasse 4 tot en met 6 Les: Milieuzone en nul-emissiezone
	C22e7: Onderbord bij C22e: milieuzone voor dieselpersonenauto’s en bedrijfsauto’s, toegankelijk voor emissieklasse 5 en 6 Les: Milieuzone en nul-emissiezone
	C22e8: Onderbord bij C22e: milieuzone voor vrachtauto’s, toegankelijk voor vrachtauto’s emissieklasse 6 Les: Milieuzone en nul-emissiezone
	C22e9: Onderbord bij C22e: milieuzone voor autobussen, toegankelijk voor autobussen emissieklasse 6 Les: Milieuzone en nul-emissiezone
	C22e10: Onderbord bij C22e: milieuzone voor vrachtauto’s en autobussen, toegankelijk voor vrachtauto’s en autobussen emissieklasse 6 Les: Milieuzone en nul-emissiezone

Een onderbord lezen in vier stappen

1. Lees eerst het bord zelf. Bij een gebod of verbod kan het onderbord de werking beperken.
2. Zoek het woord uitgezonderd. Staat het er met een symbool, dan geldt het bord niet voor die weggebruikers.
3. Staan er alleen symbolen? Dan geldt het bord alleen voor die weggebruikers of dat verkeersgedrag.
4. Staat er tekst of een teken? Dan blijkt uit het onderbord zelf wat er bedoeld wordt. Een getal tussen twee pijlen omhoog is de lengte van een wegvak.

Wil je de borden zelf nog eens bekijken, dan staan ze met afbeelding en officiële naam in het overzicht van alle verkeersborden. Hoe borden, lichten en markeringen samen werken, lees je bij de verkeerstekens.