Dood of zwaar letsel door schuld in het verkeer: de wet

Wat de wet verbiedt

De Wegenverkeerswet verbiedt iedereen die aan het verkeer deelneemt zich zo te gedragen dat een aan zijn schuld te wijten verkeersongeval plaatsvindt. Het gaat om een ongeval waardoor een ander wordt gedood of zwaar lichamelijk letsel wordt toegebracht.

Dat verbod gaat verder dan zwaar letsel. Het gaat ook om lichamelijk letsel waaruit tijdelijke ziekte of verhindering in de uitoefening van de normale bezigheden ontstaat.

Welke straffen noemt de wet?

Volgens de Wegenverkeerswet (versie van 1 september 2026) staan op zo'n ongeval door je schuld deze straffen:

• bij een ongeval waardoor een ander wordt gedood: gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vierde categorie;
• bij een ongeval waardoor een ander lichamelijk letsel wordt toegebracht: gevangenisstraf van ten hoogste een jaar en zes maanden of geldboete van de vierde categorie.

Bestaat de schuld in roekeloosheid? Dan wordt zo'n ongeval door je schuld zwaarder gestraft:

• bij een ongeval waardoor een ander wordt gedood: gevangenisstraf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie;
• bij een ongeval waardoor een ander lichamelijk letsel wordt toegebracht: gevangenisstraf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vierde categorie.

Van roekeloosheid is in elk geval sprake als het gedrag ook valt onder het verbod om je opzettelijk zo te gedragen dat je de verkeersregels ernstig schendt. Wat dat verbod inhoudt, lees je op de pagina over de boete voor rood licht.

Reed de schuldige onder invloed van alcohol of andere stoffen, zoals de wet dat omschrijft, dan kunnen de gevangenisstraffen hierboven met de helft worden verhoogd. Waar de grenzen voor alcohol, drugs en medicijnen liggen, leer je in de les Alcohol, drugs en medicijnen: de grenzen achter het stuur.

Een ongeval door je schuld met een dode of gewonde is volgens de wet een misdrijf. Hoeveel euro een geldboete van de vierde of de vijfde categorie is, noemen we hier niet. Bij de gevangenisstraffen noemt de wet steeds een maximum: ten hoogste. Wat in een zaak wordt opgelegd, valt buiten deze pagina.

Rijontzegging en rijbewijs invorderen

Wordt een bestuurder onder meer wegens zo'n ongeval door zijn schuld veroordeeld, dan kan de rechter de bevoegdheid om motorrijtuigen te besturen ontzeggen. Dat heet een rijontzegging. Die ontzegging kan ten hoogste vijf jaren duren.

Waren er bij het nieuwe feit nog geen vijf jaar verstreken sinds het einde van een eerdere ontzegging voor zo'n feit, dan kan de nieuwe ontzegging ten hoogste tien jaar duren. Voor zo'n ontzegging wordt een strafbeschikking met een veroordeling gelijkgesteld.

Je rijbewijs kan ook al eerder worden gevorderd. Krijg je als bestuurder een proces-verbaal voor een overtreding van de wet, dan moet je op de eerste vordering je rijbewijs overgeven. Die vordering kan worden gedaan als door de overtreding de veiligheid op de weg ernstig in gevaar is gebracht.

Meer over de manieren waarop je een rijbewijs kunt kwijtraken, lees je in de les Verkeersboetes, rijbewijs invorderen en rijontzegging. De pagina over de boete van het OM legt het verschil tussen een verkeersboete en een strafbeschikking uit.

Als je een beginnersrijbewijs hebt

Wie een eerste rijbewijs haalt, is een beginnend bestuurder. Hoe lang dat duurt, hangt af van je leeftijd:

• rijbewijs gehaald op 16-jarige leeftijd: 7 jaar;
• rijbewijs gehaald op 17-jarige leeftijd: 5 jaar;
• rijbewijs gehaald op 18-jarige leeftijd of ouder: 5 jaar.

Voor het rijbewijs AM geldt een uitzondering. Die vind je bij de Rijksoverheid.

Bij een beginnersrijbewijs kun je strafpunten krijgen als de politie je staande houdt voor een verkeersovertreding. Je kunt ook strafpunten krijgen als je een verkeersongeval veroorzaakt waardoor een ander is gedood of zwaar lichamelijk letsel is toegebracht.

Ben je als beginnend bestuurder voor de tweede keer aangehouden en veroordeeld voor een verkeersovertreding, dan moet je je rijbewijs inleveren bij de politie. Na de tweede zware verkeersovertreding doet het CBR een onderzoek naar je rijvaardigheid. Door dat onderzoek kun je je rijbewijs mogelijk definitief kwijtraken. Je moet dan opnieuw rijexamen doen.

Alles over dit rijbewijs staat in de les Beginnend bestuurder: beginnersrijbewijs en puntenrijbewijs.

Veilig rijden leren voor het theorie-examen

De regels die een ongeval helpen voorkomen, zitten in het theorie-examen. Leer ze in de gratis lessen Vermoeidheid en afleiding en Kwetsbare verkeersdeelnemers. Wat je doet na een ongeval, staat in de les Na een ongeval: stoppen, hulp verlenen en je gegevens geven.